Sənət elə bir sonsuz ümandır ki, orada hər kəs üzə bilər, lakin yalnız öz dəsti-xətti ilə sahilə çıxanlar tarixin yaddaşına həkk olunurlar. Yanvarın 3-ü Azərbaycan təsviri sənətinin canlı əfsanəsi, rənglərin və cizgilərin harmoniyasını dünyaya tanıdan böyük ustad – Arif Əzizin doğum günüdür. Bu tarix sadəcə bir təqvim günü deyil, həm də Azərbaycan mədəniyyətinin zənginləşməsinə xidmət edən bir ömrün hesabatıdır.
Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı, professor Arif Əziz yaradıcılığı boyu milli ənənələrlə müasir sənət meyarlarını elə bir ustalıqla sintez edib ki, onun tabloları həm yerli, həm də qlobal auditoriya üçün eyni dərəcədə anlaşılan və doğmadır. O, yalnız kətan üzərində rənglərlə oynamır, həm də “Ağ-qara” seriyası və abstrakt kompozisiyaları ilə fəlsəfi düşüncələrini kətanın dilinə köçürür.Arif Əzizin əsərlərinə baxdıqca aydın olur ki, bu yaradıcılıq təsadüfi impulsların deyil, dərin fəlsəfi düşüncənin, zəngin müşahidə qabiliyyətinin və peşəkar intizamın məhsuludur. Rəssamın hər tablosunda zamanla dialoq, məkanla polemika, insanla isə səssiz, lakin təsirli söhbət var. Bu dialoq sənətşünas üçün tədqiqat mövzusu, gənc rəssam üçün isə öyrədici dərsdir: rəng necə danışa bilər, forma necə fikrə çevrilə bilər, sadə motiv necə ümumbəşəri məna qazana bilər
Sənətşünaslıq prizmasından Arif Əziz yaradıcılığı çoxqatlı bir mətn təsiri bağışlayır. Burada kompozisiya həlləri, rəng harmoniyası, işıq-kölgə münasibətləri yalnız texniki göstərici deyil, ideyanın daşıyıcısıdır. Onun əsərlərində milli ruh müasir ifadə vasitələri ilə vəhdət təşkil edir. Bu vəhdət tədqiqatçı üçün bitməyən analiz imkanları yaradır: ənənə ilə modernliyin sərhədləri harada qovuşur, fərdi üslub ümumi sənət prosesində yeni mərhələyə qədəm qoyur.
Gənc rəssam üçün isə Arif Əziz yaradıcılığı canlı bir akademiyadır. Bu “məktəb”də hazır reseptlər yoxdur, lakin aydın prinsiplər mövcuddur: sənətə dürüstlük, mövzuya məsuliyyət, formaya hörmət. Onun əsərləri öyrədir ki, texnika məqsəd deyil, vasitədir; əsas olan isə ideyanın saflığı və ifadənin səmimiyyətidir. Gənc fırça ustaları bu yaradıcılıqda yalnız peşəkarlıq nümunəsi deyil, həm də sənətkar mövqeyinin necə formalaşdığını görürlər.
Arif müəllimin fəaliyyəti təkcə emalatxana divarları ilə məhdudlaşmır. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin professoru kimi o, onlarla gənc rəssamın yoluna işıq tutmuşdur. Onun tələbələri bu gün nəinki Azərbaycanda, həm də beynəlxalq arenalarda ustadın dəsti-xəttini, sənətə baxışını uğurla təmsil edirlər. Bir pedaqoq kimi onun ən böyük nailiyyəti, tələbələrinə yalnız rəsm çəkməyi deyil, dünyanı rəssam gözü ilə hiss etməyi öyrətməsidir.Arif Əzizin sənətində zaman anlayışı xüsusi yer tutur. Keçmişin estetik yaddaşı bu günün nəfəsi ilə birləşir, gələcəyə yönəlmiş baxış isə əsərlərə davamlı aktuallıq qazandırır. Məhz bu səbəbdən onun yaradıcılığı tükənmir, əksinə, hər yeni baxışda yenidən oxunur. Sənətşünas üçün hər sərgi yeni bir məqalənin, yeni bir elmi mülahizənin başlanğıcıdır; gənc rəssam üçün isə hər əsər yeni bir axtarış çağırışıdır.
Dünya Rəssamlıq Akademiyasının Bakı nümayəndəliyinin rəhbəri kimi Arif Əziz, Azərbaycanın mədəni diplomatiyasını layiqincə idarə edən simalardan biridir. Onun əsərləri dünyanın nüfuzlu muzeylərində, qalereyalarında və şəxsi kolleksiyalarda qorunur. Bu, bir fərdin deyil, bütövlükdə Azərbaycan rəngkarlıq məktəbinin qələbəsidir.
“Arif Əziz yaradıcılığı sənətşünaslar üçün tükənməz bir tədqiqat obyekti, gənc rəssamlar üçün isə əsl məktəbdir.”
Azərbaycan təsviri sənətinin çağdaş mərhələsində elə sənətkarlar var ki, onların yaradıcılığı təkcə estetik zövq doğurmur, eyni zamanda düşüncəni hərəkətə gətirir, suallar yaradır, yeni yozumlara yol açır. Arif Əziz məhz bu nadir sənətkarlardandır. Onun yaradıcılığı sənətşünaslar üçün tükənməz bir tədqiqat obyekti, gənc rəssamlar üçün isə fırçanın, düşüncənin və məsuliyyətin əsl məktəbidir.Arif Əziz yaradıcılığı Azərbaycan təsviri sənətinin canlı damarlarından biridir. Bu yaradıcılıq həm elmi təhlilin dərinliyini, həm də sənət təhsilinin mənəvi əsaslarını özündə birləşdirir. O, sənətşünas üçün bitməyən suallar mənbəyi, gənc rəssam üçün isə fırçanı əlinə alarkən yol göstərən işıqdır. Elə buna görə də Arif Əziz sənəti yalnız baxılan deyil, öyrənilən, araşdırılan və yaşadılan bir məktəb olaraq qalır.
Sənət duhası Arif Əzizə Azərbaycan təsviri sənətinə bəxş etdiyi misilsiz incilər və yetişdirdiyi dəyərli kadrlar üçün ustad rəssama minnətdarıq.
Biz YENINEWSTV24 .AZ kollektivi adından Arif Əzizə polad kimi möhkəm cansağlığı, yaradıcılığınızın yeni mərhələlərində bitib-tükənməyən enerji və ruh yüksəkliyi arzu edirik. Fırçanız hər zaman kəskin, rəngləriniz isə nur dolu olsun!
YENİNEWSTV24.AZ
Aygün Məmmədova Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü