Dövlət sadəcə sərhədlər daxilində sıxılmış bir coğrafiya deyil, o, mənəvi dəyərlərin, siyasi iradənin və ən əsası, ədalət tərəzisində tənzimlənən hüququn təntənəsidir.
“Hüquq elə bir sütundur ki, dövlətin bütün ağırlığı onun üzərinə düşür. Bu sütun nə qədər sarsılmaz olarsa, dövlətin gələcəyi də bir o qədər parlaq olar.”Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan həm döyüş meydanında, həm də hüquq və humanitar müstəvidə yeni bir dövrün təməlini qoymuşdur. Azərbaycanın müasir inkişaf strategiyasına nəzər saldıqda, Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qurulan “Güclü dövlət” konsepsiyasının təməlində məhz “Hüquqi dövlət” həqiqətinin dayandığını görürük . Müasir dövlətçilik tariximizdə Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin fəaliyyəti, güclü ordu quruculuğu ilə yanaşı, sarsılmaz bir hüquqi strategiyaya əsaslanır. Bu siyasətin bünüvrəsində beynəlxalq hüquq normalarına mütləq riayət və “insan amili” dayanır.Müzəffər Ali Baş Komandanın yürütdüyü hüquq siyasəti, güclü dövlətin həm də hüquqi dövlət olduğu həqiqətinə söykənir. Azərbaycan döyüş meydanında “Dəmir Yumruq”la qələbə çalarkən, masa arxasında beynəlxalq humanitar hüququn bütün incəliklərinə riayət edərək dünya diplomatiya tarixinə yeni bir dərs keçdi. BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsindən doğan özünümüdafiə hüququmuz, Ali Baş Komandanın diplomatik dühası ilə birləşərək, erməni işğalının hüquqi labirintlərdəki bütün bəhanələrini darmadağın etdi. Bu, bir millətin öz haqqını beynəlxalq qanunlar çərçivəsində, ləyaqətlə bərpa etməsinin hüquqi imzasıdır. Dövlət başçısının “Bizim siyasətimizin mərkəzində Azərbaycan vətəndaşı dayanır” fəlsəfəsi, həm dövlətin hüquqi sütunlarını möhkəmləndirmiş, həm də səhiyyə sistemində inqilabi addımların atılmasına rəvac vermişdir.
Azərbaycanın xarici siyasəti və hərbi uğurları BMT-nin nizamnaməsi və beynəlxalq humanitar hüquq prinsipləri ilə tam uzlaşır. Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə aparılan hüquq siyasəti aşağıdakı mühüm prinsipləri özündə ehtiva edir.Ermənistanın işğalçılıq siyasətinə qarşı beynəlxalq konvensiyalar çərçivəsində aparılan diplomatik mübarizə.
Müharibə dövründə və ondan sonra beynəlxalq humanitar normaların qorunması, mülki şəxslərin təhlükəsizliyinin təmini.
İşğaldan azad edilmiş torpaqlarda “Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” layihələri ilə mülkiyyət hüquqlarının bərpası.Zəfərdən sonra azad edilmiş torpaqlarda həyata keçirilən “Böyük Qayıdış”ın ən mühüm komponenti məhz müasir tibbi infrastrukturun qurulmasıdır. Şuşada, Ağdamda, Cəbrayılda ucalan tibb mərkəzləri, “Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” layihələri çərçivəsində tətbiq olunan tele-tibb xidmətləri elmin humanizmə xidmət edən ən son nailiyyətidir. Bu, beynəlxalq standartlara uyğun, rəqəmsal və əlçatan səhiyyə modelinin tibbi möhrüdür.Zəfərimizin memarları olan qazilərin sağlamlıqlarının bərpası, Ali Baş Komandanın siyasətində mənəvi bir zirvədir. Ən yüksək texnologiyalı protezlərlə təminat və müasir reabilitasiya mərkəzlərinin fəaliyyəti, dövlətin öz qəhrəmanına verdiyi dəyərin elmi-tibbi isbatıdır.Müasir Azərbaycanın reabilitasiya sistemi sadəcə fiziki bərpa mərkəzi deyil, həm də neyrobiologiya və biomexanikanın elmi poliqonudur. Zəfərimizin qəhrəmanları üçün yaradılan bu mərkəzlərdə tətbiq olunan üsullar dünya elminin ən son nailiyyətlərinə söykənir. Ali Baş Komandanın xüsusi diqqəti ilə qazilərimiz ən müasir “ağıllı” protezlərlə təmin olunur. Bu cihazlar sadəcə mexaniki vasitə deyil, insanın sinir sistemi ilə inteqrasiya edən, beynin göndərdiyi impulsları oxuyan yüksək texnologiyalı elmi nailiyyətlərdir. Lokomat və digər robotik sistemlər vasitəsilə hərəkət qabiliyyətini itirmiş şəxslərin neyroplastiklik prinsipləri əsasında yenidən addımlaması təmin edilir. Bu, tibb elminin insan iradəsinə verdiyi ən böyük dəstəkdir. Ən müasir bionik protezlərin tətbiqi, yüksək texnologiyalı reabilitasiya mərkəzlərinin inşası göstərir ki, Azərbaycan dövləti üçün hər bir fərdin tamdəyərli həyata qayıtması milli ləyaqət məsələsidir. Bu, həm də beynəlxalq tibbi etika və hüququn ən yüksək səviyyədə tətbiqidir.Müzəffər Ali Baş Komandanın birbaşa tapşırığı ilə müharibə iştirakçıları və qazilərin sağlamlığının bərpası dövlət siyasətinin prioritetinə çevrilmişdir. Ən müasir protezlərlə təminat, reabilitasiya mərkəzlərinin şəbəkəsinin genişləndirilməsi həm hüquqi öhdəlik, həm də mənəvi borcun yerinə yetirilməsidir.Burada hüquq və tibb bir-birini tamamlayır,dövlət öz vətəndaşının fədakarlığına ləyaqətli qayğı ilə cavab verir.
Dövlətin hüquq siyasətinin ən humanitar qolu səhiyyə islahatlarıdır. Ali Baş Komandanın uzaqgörənliyi sayəsində Azərbaycanın tibb sahəsi keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyub.Bu sistemin tətbiqi hər bir vətəndaşın keyfiyyətli tibbi xidmət almaq hüququnu qanunla təsbit etdi. Bu, sosial dövlət modelinin ən parlaq göstəricisidir. COVID-19 dövründə Azərbaycanın həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq səviyyədə (Peyvənd millətçiliyinə qarşı mübarizə) atdığı addımlar Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən nümunəvi model kimi qəbul edilmişdir.Regionlarda inşa edilən Müalicə-Diaqnostika Mərkəzləri və paytaxtdakı modern xəstəxanalar tibbi xidmətin əlçatanlığını təmin edərək, yaşamaq hüququnun ən yüksək səviyyədə qorunmasına xidmət edir.Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun ən ucqar nöqtələrindəki xəstəxanalar fiber-optik və peyk rabitəsi vasitəsilə Bakının və dünyanın aparıcı tibb mərkəzlərinə bağlanır. Bu, məsafələri sıfıra endirən, vaxt itkisini aradan qaldıran elmi möcüzədir.Hər bir vətəndaşın tibbi məlumatları vahid mərkəzdə cəmlənir ki, bu da həkimlərə saniyələr ərzində ən düzgün qərarı verməyə kömək edir. Bu, idarəetmədə hüquqi şəffaflıq və tibbi dəqiqlik deməkdir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin hüquq siyasəti beynəlxalq hüququn sərt normaları ilə humanizmin zərif tellərini birləşdirən nadir bir dövlətçilik nümunəsidir. Tibb sahəsində əldə olunan uğurlar, xalqın sağlam gələcəyinin təminatı olmaqla yanaşı, həm də güclü və suveren Azərbaycanın beynəlxalq arenada nüfuzunu sarsılmaz edir. Bu siyasət “Güclü Dövlət – Sağlam Millət” düsturunun təntənəsidir.Bu gün Azərbaycanın hər bir bərpa mərkəzində ucalan cihazlar, hər bir rəqəmsal tibbi monitor əslində dövlətin öz xalqına olan vəfasının göstəricisidir.
Müzəffər Ali Baş Komandanın qurduğu bu sistem, millətin genofondunu qoruyan, onu rəqəmsal gələcəyə hazırlayan elmi bir qaladır.
Bu gün Azərbaycan xalqımızın milli maraqlarını rəhbər tutaraq, yeni reallıqlar şəraitində müstəqil siyasətini daha cəsarətlə, prinsipiallıqla davam etdirir, Konstitusiyanın tələblərinə və öz suveren hüquqlarına əsaslanaraq, qarşıda duran strateji hədəflərə doğru inamla irəliləyir.Bu, şəfanın rəqəmsal və elmi üfüqlərində ucalan müasir Azərbaycanın simasıdır.Bu yol, sadəcə bir islahat deyil,bu, ədalətin, elmin və sevginin qələbəsidir. Azərbaycan bu gün dünyaya sübut edir ki, ən güclü dövlət — öz vətəndaşının sağlamlığını və hüququnu ən uca tutan dövlətdir.
Mərhəmət və humanizm kimi ali mənəvi keyfiyyətləri daim əldə rəhbər tutan Prezident İlham Əliyev ənənəvi olaraq bayramlar ərəfəsində, əlamətdar tarixi günlərdə əfv sərəncamları imzalayır, minlərlə ailəni sevindirir.Konstitusiyamızın bəyan etdiyi niyyətlərdən biri kimi ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin tam bərpa olunduğunu, Konstitusiyamızın qəbul edilməsinin 30-cu və Vətən müharibəsində qələbəmizin 5-ci il dönümünü nəzərə alaraq, dövlət başçısı İlham Əliyevin Sərəncamı ilə 2025-ci il “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edildi. 2025-ci il mühüm hadisələrlə tarixə yazıldı. Dövlət başçısı İlham Əliyevin ümumbəşəri humanizm dəyərlərinə sadiqliyini əks etdirən mühüm təşəbbüsü ölkə ictimaiyyəti tərəfindən yüksək dəyərləndirilir. Belə ki, cənab İlham Əliyev suverenliyimizin bərpasının, Konstitusiyamızın ali hüquqi qüvvəsinin ölkəmizin bütün ərazilərində bərqərar olunmasının xalqımızın ən böyük tarixi qələbəsi olduğunu nəzərə alaraq, humanizm və mərhəmət ənənələrinə sadiq qalaraq, cəzadan azad etmənin tərbiyəvi əhəmiyyətinə inanaraq, cəzadan azad olunacaq şəxslərin qanunlara dönmədən əməl edəcəklərinə və dövlətimizin inkişafına öz töhfələrini verəcəklərinə ümid edərək 15 dekabr 2025-ci ildə amnistiya elan edilməsi təşəbbüsünü irəli sürdü. Amnistiya aktının layihəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunması uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarında, o cümlədən Vətən müharibəsində və 2023-cü il sentyabrın 19–20-də keçirilmiş antiterror əməliyyatında iştirak etmiş şəxslərin, eləcə də bu əməliyyatlarda həlak olmuş və ya xəbərsiz itkin düşmüş şəxslərin yaxın qohumlarının, mülki əhaliyə qarşı Ermənistan Respublikasının hərbi təxribatı nəticəsində əlil olmuş şəxslərin, habelə qadınların, 60 yaşına çatmış şəxslərin, cinayət törədərkən yetkinlik yaşına çatmayanların və digər şəxslərin cəzadan və ya cinayət məsuliyyətindən azad edilmələri nəzərdə tutulur. Bununla yanaşı, layihəyə əsasən böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayət, habelə ehtiyatsızlıqdan cinayət törətdiklərinə görə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum olunmuş bir sıra şəxslər cəzadan azad ediləcək və ya cəzalarının çəkilməmiş hissəsi azaldılacaqdır. Bu, müstəqil Azərbaycanın tarixində ən böyük amnistiya olacaq. Bütün aparılan humanist siyasətin arxasında insan faktoru durur. Demək 20 mindən çox övlada, 20 mindən çox ana və ataya, 20 mindən çox bacı və qardaşa, həmçinində həyat yoldaşın, nişanlı gənclərə sevinc bəxş ediləcək. Bu sevinci yaşadacaq Prezident İlham Əliyevə Azərbaycan xalqı adından minnətdarlığımızı bildirir, uğurlar diləyirik.
YENİNEWSTV24.AZ
Məmmədova Vəfa Yaqubəli qızı Hüquq üzrə fəlsəfə doktoru,Dünya Tibbi Hüquq Assosiasiyasının üzvü