Zamanın axarında bəzən elə ömürlər yaranır ki, onlar sadəcə yaşanmır formalaşır, dərinləşir və gələcək nəsillər üçün mənəvi bir yol xəritəsinə çevrilir. Azərbaycan elmi mühitində öz zəhməti, səbrli fəaliyyəti və ardıcıl inkişaf yolu ilə seçilən ziyalı qadınlardan biri də Qurbanova Fəridə Əhməd qızıdır. Hər bir böyük şəxsiyyətin başlanğıcı onun uşaqlıq illərində gizlənir. Fəridə xanımın həyatının bu mərhələsi onun gələcək yolunun görünməyən, lakin ən möhkəm təməlini təşkil etmişdir.
Kitaba, biliyə və öyrənməyə olan daxili maraq onun düşüncə tərzini erkən yaşlardan formalaşdırmışdır. Xanım yalnız öyrənən deyil, öyrəndiyini analiz edən və mənalandıran bir təfəkkür sahibi idi.Bu xüsusiyyətlər zamanla onun həyat istiqamətini müəyyənləşdirərək onu elm yoluna gətirdi.Qurbanova Fəridə Əhməd qızının həyat və yaradıcılıq yolunda mühüm dönüş nöqtələrindən biri onun ali təhsil illəri ilə bağlıdır. 1977-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunun “Xalq təsərrüfatının planlaşdırılması” fakültəsini uğurla bitirmişdir.
Bu fakt sadəcə bir təhsil mərhələsinin tamamlanması deyil, həm də onun gələcək elmi və pedaqoji fəaliyyətinin əsasını təşkil edən mühüm bir başlanğıcdır.
Həmin dövrün iqtisadi təhsil sistemi ciddi nəzəri hazırlıq, analitik düşüncə və planlaşdırma qabiliyyətlərinin formalaşdırılmasına yönəlmişdi. Fəridə xanım da bu mühitdə yalnız dərs proqramını mənimsəməklə kifayətlənməyərək, iqtisadi proseslərin mahiyyətini dərindən anlamağa çalışan, səbəb-nəticə əlaqələrini təhlil edən bir tələbə kimi fərqlənmişdir.
“Xalq təsərrüfatının planlaşdırılması” ixtisası o dövrdə yalnız iqtisadi biliklər deyil, həm də,strateji düşüncə,sistemli yanaşma,idarəetmə bacarıqları formalaşdıran mühüm sahə idi.
Bu ixtisas üzrə aldığı təhsil onun sonrakı elmi fəaliyyətində dəqiqlik, ardıcıllıq və analitik yanaşmanın əsasını qoymuşdur.
Onun əmək fəaliyyəti Azərbaycanın nüfuzlu ali təhsil ocaqlarından biri olan Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunda başlamışdır. Bu vəzifə zahirən sadə görünsə də, əslində böyük bir elmi yolun başlanğıcı idi. Laboratoriyanın sakit mühitində o, yalnız iş görmürdü elmin dilini öyrənirdi.
Hər bir sınaq, hər bir qeyd, hər bir müşahidə onun üçün bir dərs idi. O, səbəblərlə nəticələr arasındakı incə əlaqələri anlamağa çalışır, görünməyən məqamları görməyə alışırdı.
Qısa müddətdə baş laborant, daha sonra isə kiçik elmi işçi kimi fəaliyyət göstərməsi onun daxili potensialının və zəhmətinin nəticəsi idi.Bu başlanğıc zahirən sadə laborant vəzifəsi ilə yadda qalsa da, əslində böyük bir yolun ilk addımı idi.
Laboratoriyanın sakit guşələrində başlayan bu yol, qısa müddətdə baş laborant, daha sonra isə kiçik elmi işçi kimi davam etdi. Bu mərhələlər onun yalnız peşəkar bacarıqlarını deyil, həm də elmi düşüncə tərzini formalaşdırdı. Alimin hər bir işi yalnız yerinə yetirmək üçün deyil, dərk etmək və inkişaf etdirmək üçün görürdü.
Zaman keçdikcə Fəridə xanımın elmi potensialı daha geniş sahələrdə özünü göstərməyə başladı. O, aparıcı elmi işçi kimi fəaliyyət göstərərək tədqiqatların mərkəzinə çevrildi. Bu mərhələdə onun fəaliyyəti artıq yalnız iştirakla məhdudlaşmır, elmi istiqamətlərin müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynayırdı.
Fəridə xanımın elmi yanaşması iki əsas prinsip üzərində qurulmuşdu,dəqiqlik və analitik düşüncə,yeniliyə açıq olmaq və axtarış ruhu.
Bu xüsusiyyətlər onu həmkarları arasında fərqləndirən əsas amillərdən idi.Elm yolunda qazandığı bilik və təcrübə onu tədris fəaliyyətinə gətirdi. Müəllim, daha sonra baş müəllim kimi fəaliyyət göstərən Fəridə Qurbanova gənc nəslin yetişməsində xüsusi rol oynadı. Fəridə Qurbanova üçün auditoriya yalnız dərs keçilən yer deyildi bu, fikirlərin doğulduğu və inkişaf etdiyi bir məkan idi.
Onun dərsləri fərqli idi. Fəridə xanım tələbələrinə hazır bilik vermirdi. Əksinə, onları düşünməyə, araşdırmağa və sual verməyə təşviq edirdi.Bu yanaşma nəticəsində:tələbələr passiv dinləyici olmaqdan çıxır,aktiv düşünən fərdlərə çevrilirdilər.Bu isə müasir təhsilin ən vacib komponentlərindən biridir.Alim hər bir tələbəyə fərdi yanaşır, onların daxili potensialını üzə çıxarmağa çalışırdı. Bu isə onu sadəcə müəllim deyil, maarifçi və tərbiyəçi kimi təqdim edirdi.
Qurbanova Fəridə Əhməd qızının həyat və yaradıcılıq yolunda 2000-ci il xüsusi bir mərhələ kimi yadda qalır. Bu il onun illərlə apardığı elmi axtarışların, zəhmətin və intellektual səylərin zirvəyə çatdığı bir dövr olmuşdur.
Xanım, həmin ildə “Bazar iqtisadiyyatı şəraitində mənzil-kommunal təsərrüfatının inkişafının sosial-iqtisadi problemləri” mövzusunda dissertasiya işini uğurla müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsinə layiq görülmüşdür.
Bu mövzunun seçilməsi təsadüfi deyildi. XX əsrin sonu – XXI əsrin başlanğıcı Azərbaycan üçün köklü iqtisadi transformasiyalar dövrü idi. Planlı iqtisadiyyatdan bazar iqtisadiyyatına keçid yalnız istehsal və maliyyə sahələrində deyil, həm də insanların gündəlik həyatına birbaşa təsir edən sahələrdə xüsusilə mənzil-kommunal təsərrüfatın da ciddi problemlər yaratmışdı.
Bu sahədə:xidmət keyfiyyətinin aşağı düşməsi,idarəetmə mexanizmlərinin köhnəlməsi,maliyyə çatışmazlıqları,sosial narazılıqlar kimi məsələlər aktuallaşmışdı.
Fəridə Qurbanova məhz bu mürəkkəb və çoxşaxəli problemləri elmi müstəvidə araşdıraraq onların səbəblərini, inkişaf meyillərini və mümkün həll yollarını sistemli şəkildə təhlil etmişdir.
Onun dissertasiya işi yalnız mövzunun təsviri ilə məhdudlaşmırdı. Alim Fəridə xanım, məsələyə dərin analitik yanaşma ilə yanaşaraq:iqtisadi modellərdən istifadə etmiş,statistik məlumatları təhlil etmiş,beynəlxalq təcrübəni müqayisəli şəkildə öyrənmişdir.Bu yanaşma nəticəsində tədqiqat yalnız nəzəri deyil, həm də praktiki əhəmiyyət daşıyan elmi əsər kimi formalaşmışdır.
Onun irəli sürdüyü fikirlər arasında: mənzil- kommunal təsərrüfatında idarəetmə sisteminin yenilənməsi,bazar mexanizmlərinin tətbiqi,sosial müdafiə elementlərinin qorunması,xidmətlərin keyfiyyətinin artırılması kimi istiqamətlər xüsusi yer tuturdu.Bu təkliflər həmin dövr üçün yenilikçi olmaqla yanaşı, sonrakı inkişaf mərhələləri üçün də mühüm nəzəri baza rolunu oynayırdı.
Dissertasiya müdafiəsi hər bir alim üçün yalnız formal prosedur deyil, həm də elmi yetkinliyin sınağıdır. Fəridə Qurbanova da bu mərhələdə öz tədqiqatını yüksək səviyyədə təqdim edərək elmi ictimaiyyətin diqqətini qazanmışdır.
Müdafiə zamanı:tədqiqatın aktuallığı əsaslandırılmış,elmi yeniliklər aydın şəkildə təqdim olunmuş,nəticələrin praktik əhəmiyyəti sübut edilmişdir.Bu uğurlu müdafiə onun alim kimi formalaşmasının rəsmi təsdiqi oldu.
Elə həmin ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən ona iqtisad elmləri namizədi diplomu təqdim edilmişdir.
Bu diplom yalnız bir sənəd deyil, onun: elmi biliklərinin,tədqiqatçılıq qabiliyyətinin, akademik mühitdə qazandığı nüfuzun rəsmi və dövlət səviyyəsində tanınması idi.
Bu mərhələdən sonra o, artıq yalnız bir tədqiqatçı deyil, elmi fikir yaradan və onu istiqamətləndirən bir alim kimi fəaliyyət göstərməyə başladı.
Alimlik dərəcəsi Fəridə Qurbanovanın fəaliyyətində yeni bir mərhələ açdı. Bu mərhələdə:
onun elmi araşdırmaları daha sistemli xarakter aldı,pedaqoji fəaliyyəti daha da zənginləşdi,gənc tədqiqatçılara rəhbərlik imkanları genişləndi.
O, qazandığı bilik və təcrübəni yalnız özü üçün saxlamadı, onu tələbələri və həmkarları ilə bölüşərək elmin davamlılığını təmin edən bir körpüyə çevrildi.
Fəridə Qurbanovanın dissertasiya müdafiəsi sadəcə akademik bir hadisə deyil, həm də zəhmətin, səbrin və inamın təntənəsi idi. Bu uğur onun həyat yolunun məntiqi davamı olmaqla yanaşı, gələcək fəaliyyətinin də əsas istiqamətlər ini müəyyənləşdirdi.
Uzun illərin zəhməti və elmi-pedaqoji fəaliyyəti onu dosent elmi adına yüksəltdi. Bu mərhələ onun fəaliyyətinin zirvəsi olmaqla yanaşı, həm də yeni məsuliyyətlərin başlanğıcı idi.
Dosent kimi o, artıq yalnız müəllim deyil, həm də elm istiqamətini formalaşdıran, gənc alimlərə yol göstərən bir rəhbər idi. Onun rəhbərliyi altında yetişən tələbələr və gənc tədqiqatçılar bu gün müxtəlif sahələrdə uğurla fəaliyyət göstərirlər.
1994–2014-cü illər onun elmi fəaliyyətində xüsusi bir dövrü əks etdirir. Bu illər Qurbanova Fəridə Əhməd qızının yaradıcılığının çiçəkləndiyi, elmi ideyaların real məhsullara çevrildiyi, həm nəzəri, həm də praktik irsin formalaşdığı dövr kimi yadda qalmışdır.
Bu dövr ərzində o, 22 elmi və metodiki əsərin müəllifi olmuşdur ki, bu da onun ardıcıl zəhmətinin, analitik düşüncəsinin və elmi axtarış ruhunun parlaq göstəricisidir. Hər bir əsər, hər bir monoqrafiya, hər bir metodiki vəsait onun elmə verdiyi fərdi töhfənin parlaq nümunəsidir.
Onun 3 monoqrafiyası Azərbaycan elmi ictimaiyyəti üçün dəyərli bir xəzinə təşkil edir. Monoqrafiya yalnız məlumat toplamaq deyil,bu, mövzunun dərin qatlarına enmək, mürəkkəb iqtisadi prosesləri araşdırmaq və yeni elmi nəticələr ortaya qoymaq deməkdir.
Hər monoqrafiyada aydın görünür ki, Fəridə Qurbanova yalnız bir iqtisadçı deyil, düşünən və yaradan alimdir. Onun əsərlərində iqtisadi modellər, statistik təhlillər, sosial və bazar iqtisadiyyatı problemləri dəqiqlik və analitik səmimiyyət ilə təqdim olunmuşdur.
Bu monoqrafiyalar təkcə nəzəri qiymət daşımır, həm də praktiki tövsiyələr, iqtisadi islahatların istiqamətləri və sosial problemlərin həll yolları ilə zəngindir. Fəridə Qurbanovanın elmi fəaliyyəti SCOPUS və Web of Science kimi beynəlxalq elmi bazalarda dərc olunmuş məqalələrdən başlayır. Onun əsərləri yalnız ölkə daxilində deyil, beynəlxalq səviyyədə də elmi təhlil, yenilikçi yanaşma və sosial-iqtisadi problemlərin həlli istiqamətində yüksək qiymətləndirilir.
Beynəlxalq nüfuzlu jurnallarda dərc olunmuş əsərləri bunlardır:
“Humanitar problemlərin həllində İKT-nin rolu”, Beynəlxalq elmi-praktik konfrans, 2018;“Humanitar problemlərin həllində İKT-nin rolu” adlı məqalə müasir dövrün ən aktual məsələlərindən birinə informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının insan həyatına təsirinə həsr olunmuşdur. Müəllif bu əsərdə texnologiyanın yalnız texniki vasitə olmadığını, onun humanitar sahələrin inkişafında mühüm körpü rolunu oynadığını incə elmi məntiqlə əsaslandırır. Məqalədə rəqəmsallaşmanın təhsil, səhiyyə və sosial xidmətlərdə yaratdığı imkanlar təhlil edilir, eyni zamanda texnologiyanın etik və sosial tərəflərinə də həssas yanaşma sərgilənir. Bu yanaşma oxucunu düşündürür: texnologiya insan üçündür, yoxsa insan texnologiya üçün?
“Turizmin müasir şəraitdə inkişafının əsas istiqamətləri: potensial və perspektiv qiymətləndirmə”, 2015;“Turizmin müasir şəraitdə inkişafının əsas istiqamətləri: potensial və perspektiv qiymətləndirmə” mövzusunda yazılmış elmi iş isə iqtisadiyyatın dinamik sahələrindən biri olan turizmin strateji əhəmiyyətini ön plana çıxarır. Müəllif burada turizmi sadəcə iqtisadi gəlir mənbəyi kimi deyil, həm də mədəniyyətlərin dialoqu, xalqlar arasında körpü kimi təqdim edir. Analitik yanaşma ilə zəngin olan bu məqalədə turizm potensialının düzgün qiymətləndirilməsi, dayanıqlı inkişaf modellərinin tətbiqi və innovativ yanaşmaların əhəmiyyəti geniş şəkildə izah olunur. Sətirlər arasında isə bir fikir aydın hiss olunur: turizm yalnız səfər deyil, o, mədəniyyətin hərəkətdə olan təcəssümüdür.
2017 ci ildə “Sosial infrastrukturun əhalinin həyat səviyyəsi və məşğulluğunun inkişafında rolu” adlı məqalə isə cəmiyyətin sosial dayaqlarını elmi prizmadan araşdırır. Müəllif sosial infrastrukturun təhsil, səhiyyə, nəqliyyat və digər sahələrin – insan həyatının keyfiyyətinə necə təsir etdiyini dərin təhlillərlə ortaya qoyur. Burada yalnız statistik göstəricilər deyil, insan amili, sosial rifah və davamlı inkişaf kimi anlayışlar ön plana çəkilir. Məqalə oxucuya belə bir mesaj verir: güclü cəmiyyət yalnız iqtisadi göstəricilərlə deyil, sosial ədalət və imkan bərabərliyi ilə formalaşır.
Hər bir məqalə təhlil, praktika və ideya harmoniyası ilə yazılmış, oxucunu düşünməyə və mövzunun dərinliklərinə enməyə dəvət edir.
Fəridə xanımın beynəlxalq konfranslarda təqdim etdiyi məruzələr onun elmi təfəkkürünün genişliyini və sosial-iqtisadi problemlərə yanaşmasının innovativliyini göstərir:
Современное развитие социальных исследований и социальных наук, Ukrayna, 2020;“Современное развитие социальных исследований и социальных наук” mövzusunda Ukraynada keçirilən konfransda səsləndirilən məruzə sosial elmlərin müasir inkişaf trayektoriyasını dərindən təhlil edir. Bu çıxışda müəllif cəmiyyətin dəyişən strukturunu, insan münasibətlərinin yeni formalarını və qlobal çağırışların sosial tədqiqatlara təsirini incə elmi yanaşma ilə izah edir. Burada diqqət çəkən əsas məqam ondan ibarətdir ki, sosial elmlər artıq yalnız müşahidə edən deyil, həm də istiqamət verən bir qüvvəyə çevrilir. Müəllifin fikirləri oxucunu və dinləyicini düşünməyə vadar edir: dəyişən dünyada insanı anlamaq üçün hansı yeni metodlara ehtiyac var?2022 ci ildə “Postmüharibə şəraitində sosial işçinin təlim istiqamətləri” mövzusunda Bakı Dövlət Universitetində təqdim olunan məruzə isə daha həssas və həyati bir sahəyə toxunur. Müharibədən sonra formalaşan yeni sosial reallıqlar, psixoloji travmalar və cəmiyyətin bərpası prosesində sosial işçilərin rolu burada əsas müzakirə predmetinə çevrilir. Müəllif bu çıxışında sosial işin yalnız peşə deyil, həm də humanist missiya olduğunu vurğulayır. Təlim istiqamətlərinin düzgün müəyyənləşdirilməsi, müasir metodların tətbiqi və insan amilinə həssas yanaşma bu məruzənin əsas ideya xəttini təşkil edir. Bu, sadəcə nəzəri yanaşma deyil, bu, insan talelərinə toxunan, onları yenidən həyata bağlayan bir çağırışdır.
2019 cü ildə Azərbaycan Respublikasının turizm potensialının perspektiv istiqamətləri” adlı məruzə isə ölkənin iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayan turizm sektoruna həsr olunmuşdur. IV Beynəlxalq Elmi-Praktik Konfrans çərçivəsində səsləndirilən bu çıxış Azərbaycanın zəngin təbii və mədəni resurslarının qlobal turizm bazarında necə dəyərləndirilə biləcəyini elmi əsaslarla ortaya qoyur. Müəllif turizmi yalnız iqtisadi faktor kimi deyil, həm də milli kimliyin, mədəni irsin və beynəlxalq imicin daşıyıcısı kimi təqdim edir. Bu yanaşma turizmin strateji əhəmiyyətini daha da aydın şəkildə göstərir.
Bu məruzələri birləşdirən əsas cəhət onların dərin analitik məzmunu ilə yanaşı, canlı və təsirli təqdimat üslubudur. Fəridə xanımın çıxışları auditoriyanı yalnız məlumatlandırmır, eyni zamanda onları düşünməyə, müzakirəyə və yeni ideyalar axtarmağa sövq edir. Onun nitqində elmi dəqiqliklə bədii ifadə harmonik şəkildə vəhdət təşkil edir ,bu isə elmi fikrin daha geniş auditoriyaya çatdırılmasını təmin edir.
Bu çıxışlar yalnız elmi nəticələrin paylaşılması deyil, həm də Azərbaycanın iqtisadi və sosial inkişafının beynəlxalq səviyyədə təqdimatıdır.
Fəridə Qurbanovanın yaradıcılığı yalnız elmi tədqiqatlarla məhdudlaşmır. Onun hazırladığı tədris və metodiki vəsaitlər, proqramlar və dərs materialları gənc nəslin elmə olan marağını artıran, analitik düşüncə bacarığını inkişaf etdirən bir bilik körpüsüdür:
“Sosial inkişafda servis fəaliyyəti” adlı 2021-ci ildə nəşr olunmuş dərs vəsaiti müəllifin elmi və pedaqoji təcrübəsinin sintezidir. Bu vəsaitdə servis fəaliyyətinin sosial inkişafdakı rolu yalnız nəzəri çərçivədə deyil, həm də praktiki nümunələr və müasir yanaşmalarla izah olunur. Müəllif mövzunu elə bir üslubda təqdim edir ki, tələbə yalnız oxucu olaraq qalmır , düşünən, təhlil edən və nəticə çıxaran bir iştirakçıya çevrilir. Bu, klassik dərs vəsaitindən daha artıqdır; bu, təfəkkürün formalaşdırılması üçün bir platformadır.
2012-ci ildə hazırlanmış tədris-metodik vəsait isə pedaqoji ustalığın bariz nümunəsidir. Burada müəllim üçün metodik istiqamətlər, dərsin quruluşu, mövzuların izahı və tələbə ilə ünsiyyətin incəlikləri sistemli şəkildə təqdim olunur. Bu vəsait sadəcə məlumat toplusu deyil , müəllim və tələbə arasında elmi dialoqun qurulmasına xidmət edən bir körpüdür. Müəllif burada təhsili canlı bir proses kimi təqdim edir; hər dərs bir kəşf, hər mövzu isə yeni bir düşüncə üfüqü kimi açılır.
2012 ildə hazırlanmış tədris proqramı isə elmi biliklərin sistemli və məqsədyönlü şəkildə ötürülməsinin strateji xəritəsidir. Bu proqramda fənnin məqsədləri, öyrənmə nəticələri və qiymətləndirmə meyarları dəqiq və aydın şəkildə müəyyən edilmişdir. Bu isə təhsildə təsadüfi yanaşmanı aradan qaldırır, onu planlı və səmərəli bir prosesə çevirir. Belə proqramlar tələbənin yalnız məlumat əldə etməsini deyil, həm də analitik düşüncə, müqayisə və tətbiq bacarıqlarını inkişaf etdirməsini təmin edir.Bu çıxışlar yalnız elmi nəticələrin paylaşılması deyil, həm də Azərbaycanın iqtisadi və sosial inkişafının beynəlxalq səviyyədə təqdimatıdır.
Fəridə Qurbanovanın yaradıcılığı yalnız elmi tədqiqatlarla məhdudlaşmır. Onun hazırladığı tədris və metodiki vəsaitlər, proqramlar və dərs materialları gənc nəslin elmə olan marağını artıran, analitik düşüncə bacarığını inkişaf etdirən bir bilik körpüsüdür:“Sosial inkişafda servis fəaliyyəti” adlı 2021-ci ildə nəşr olunmuş dərs vəsaiti müəllifin elmi və pedaqoji təcrübəsinin sintezidir. Bu vəsaitdə servis fəaliyyətinin sosial inkişafdakı rolu yalnız nəzəri çərçivədə deyil, həm də praktiki nümunələr və müasir yanaşmalarla izah olunur. Müəllif mövzunu elə bir üslubda təqdim edir ki, tələbə yalnız oxucu olaraq qalmır , düşünən, təhlil edən və nəticə çıxaran bir iştirakçıya çevrilir. Bu, klassik dərs vəsaitindən daha artıqdır; bu, təfəkkürün formalaşdırılması üçün bir platformadır.
Müasir dünyanın sürətlə dəyişən sosial reallıqları insan həyatının yalnız iqtisadi deyil, həm də mənəvi, psixoloji və ictimai aspektlərini ön plana çıxarır. Belə bir dövrdə sosial iş sahəsi sadəcə bir peşə deyil, cəmiyyətin ən həssas qatlarına toxunan, insan talelərinə istiqamət verən bir humanist missiya kimi çıxış edir. Məhz bu baxımdan 2023-cü ildə hazırlanmış “Sosial iş ixtisasına giriş” dərs vəsaiti yalnız akademik bir mənbə deyil, həm də gələcək sosial işçilər üçün düşüncə və məsuliyyət məktəbidir.
Bu vəsait, sosial işin mahiyyətini izah etməklə kifayətlənmir, oxucunu bu sahənin fəlsəfəsinə daxil edir. İlk baxışdan nəzəri çərçivədə təqdim olunan anlayışlar sosial ədalət, insan hüquqları, inklüzivlik, sosial müdafiə əsərin dərin qatlarında canlı həyat hekayələri ilə səsləşir. Burada sosial işçi sadəcə bir mütəxəssis deyil, cəmiyyətlə fərd arasında körpü rolunu oynayan bir şəxsiyyət kimi təqdim olunur.
Dərs vəsaitinin əsas üstünlüklərindən biri onun sistemli və mərhələli quruluşudur. Oxucu əvvəlcə sosial işin tarixi inkişaf yolunu izləyir, daha sonra onun nəzəri əsasları ilə tanış olur və nəhayət, praktik tətbiq mexanizmlərinə keçid edir. Bu ardıcıllıq təsadüfi deyil bu, düşüncənin formalaşma mərhələlərini əks etdirən elmi bir yanaşmadır. Müəllif burada tələbəni yalnız məlumatlandırmır, onu düşünməyə, müqayisə aparmağa və nəticə çıxarmağa təşviq edir.
“Sosial iş ixtisasına giriş” vəsaiti eyni zamanda multidissiplinar yanaşması ilə seçilir. Psixologiya, sosiologiya, hüquq və iqtisadiyyat kimi sahələrin sintezi sosial işin kompleks təbiətini açıq şəkildə göstərir. Bu isə tələbəyə bir həqiqəti aydın şəkildə çatdırır: sosial problemlər tək bir aspektdən deyil, çoxşaxəli yanaşma ilə həll olunur.
Əsərdə diqqət çəkən mühüm məqamlardan biri də sosial işçinin etik kodeksinə verilən önəmdir. Müəllif göstərir ki, bu peşədə bilik qədər insani keyfiyyətlər empatiya, məsuliyyət, ədalət hissi və vicdan həlledici rol oynayır. Bu yanaşma vəsaiti sadəcə akademik çərçivədən çıxararaq onu mənəvi dəyərlərin təbliğinə xidmət edən bir mənbəyə çevirir.
Bugünkü dünyada sosial iş sahəsi yeni çağırışlarla üz-üzədir: müharibədən sonrakı reabilitasiya, sosial bərabərsizlik, miqrasiya problemləri, psixoloji travmalar və rəqəmsal cəmiyyətin yaratdığı yeni sosial risklər. “Sosial iş ixtisasına giriş” dərs vəsaiti bu problemlərə yalnız nəzəri baxış təqdim etmir, eyni zamanda onların həlli üçün praktiki düşüncə istiqamətləri formalaşdırır.
Bu vəsait yalnız bir dərs materialı deyil , gələcək sosial işçilərin dünyagörüşünü formalaşdıran, onların peşəkar və insani inkişafına istiqamət verən bir intellektual platformadır. Burada öyrədilən hər bir fikir, hər bir yanaşma cəmiyyətin daha ədalətli, daha humanist və daha dayanıqlı gələcəyinə xidmət edir.
2012-ci ildə hazırlanmış tədris-metodik vəsait isə pedaqoji ustalığın bariz nümunəsidir. Burada müəllim üçün metodik istiqamətlər, dərsin quruluşu, mövzuların izahı və tələbə ilə ünsiyyətin incəlikləri sistemli şəkildə təqdim olunur. Bu vəsait sadəcə məlumat toplusu deyil , müəllim və tələbə arasında elmi dialoqun qurulmasına xidmət edən bir körpüdür. Müəllif burada təhsili canlı bir proses kimi təqdim edir; hər dərs bir kəşf, hər mövzu isə yeni bir düşüncə üfüqü kimi açılır.
2012 ildə hazırlanmış tədris proqramı isə elmi biliklərin sistemli və məqsədyönlü şəkildə ötürülməsinin strateji xəritəsidir. Bu proqramda fənnin məqsədləri, öyrənmə nəticələri və qiymətləndirmə meyarları dəqiq və aydın şəkildə müəyyən edilmişdir. Bu isə təhsildə təsadüfi yanaşmanı aradan qaldırır, onu planlı və səmərəli bir prosesə çevirir. Belə proqramlar tələbənin yalnız məlumat əldə etməsini deyil, həm də analitik düşüncə, müqayisə və tətbiq bacarıqlarını inkişaf etdirməsini təmin edir.
Fəridə Qurbanovanın hazırladığı bu vəsaitləri birləşdirən əsas cəhət onların sadəcə dərs materialı olmamasıdır. Onlar tələbə üçün bir yol xəritəsi, bir istiqamətverici, bəzən isə ilham mənbəyidir. Bu vəsaitlər vasitəsilə gənclər yalnız faktları öyrənmir, həm də sual verməyi, araşdırma aparmağı və müstəqil düşünməyi mənimsəyirlər.
Bu gün sürətlə dəyişən dünyada təhsil yalnız bilik ötürmək deyil, düşüncə formalaşdırmaq deməkdir. Və məhz bu missiyanı uğurla həyata keçirən alimlər cəmiyyətin intellektual gələcəyini müəyyən edir. Fəridə Qurbanovanın pedaqoji fəaliyyəti sübut edir ki, əsl elm insanı yalnız yazdıqları ilə deyil, yetişdirdiyi düşünən beyinlərlə tanınır.
Bu vəsaitlər tələbələr üçün yalnız dərs materialı deyil, həm də təhsil prosesində yol göstərən bir rəhbərdir.
Fəridə xanımın monoqrafiyaları və toplu elmi əsərləri onun elmi zirvəsini və düşüncəsinin dərinliyini göstərir:
2007ci ildə yazılan monoqrafiya iqtisadi proseslərin mahiyyətinə dərindən nüfuz edən, onları sistemli şəkildə təhlil edən fundamental tədqiqat kimi diqqət çəkir. Burada müəllif yalnız mövcud vəziyyəti təsvir etmir, eyni zamanda gələcək inkişaf istiqamətlərini də elmi əsaslarla müəyyənləşdirir.
Əhaliyə mənzil-kommunal xidmətinin bazar iqtisadiyyatı şəraitində transformasiyası və perspektiv inkişafı, 2006 cı ildə müəllif burada sosial infrastrukturun mühüm tərkib hissəsi olan mənzil-kommunal xidmətlərinin dəyişən iqtisadi sistemə uyğunlaşma prosesini təhlil edir. Bu tədqiqat yalnız iqtisadi mexanizmləri deyil, həm də insan rifahına təsir edən sosial faktorları ön plana çıxarır.
Mənzil-kommunal təsərrüfatının perspektiv inkişaf istiqamətləri mövzusunda 2010-cu ildə yazılmış əsərdə əsas diqqət bu sahənin gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə yönəlmişdir. Müəllif burada mövcud problemləri sadalamaqla kifayətlənmir, onların köklü səbəblərini araşdırır və perspektiv həll yollarını irəli sürür. O, xüsusilə bazar iqtisadiyyatı şəraitində kommunal xidmətlərin səmərəliliyinin artırılması, resurslardan qənaətli istifadə və idarəetmədə müasir yanaşmaların tətbiqi kimi məsələləri ön plana çəkir. Bu yanaşma göstərir ki, davamlı inkişaf yalnız texniki yeniliklərlə deyil, həm də düzgün strateji düşüncə ilə mümkündür.
Mənzil-kommunal təsərrüfatı sahələrinin və sosial infrastrukturun inkişaf istiqamətləri üzrə 2014-cü ildə nəşr olunan əsər isə bu ideyaları daha da genişləndirərək mənzil-kommunal təsərrüfatını sosial infrastrukturun ayrılmaz tərkib hissəsi kimi təqdim edir. Burada müəllif iqtisadi və sosial faktorların qarşılıqlı təsirini dərindən təhlil edir. O, göstərir ki, kommunal xidmətlərin keyfiyyəti birbaşa olaraq əhalinin həyat səviyyəsinə, sosial rifahına və ümumi inkişaf dinamikasına təsir edir. Bu baxımdan mənzil-kommunal sahə yalnız xidmət sektoru deyil, həm də sosial ədalətin və rifahın təminatçısı kimi çıxış edir.
Azərbaycanda ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsi” (2012) mövzusu isə qlobal əhəmiyyət daşıyan bir problemin milli kontekstdə araşdırılmasıdır. Müəllif bu əsərdə ərzaq təhlükəsizliyini yalnız iqtisadi məsələ kimi deyil, həm də sosial sabitliyin və milli təhlükəsizliyin əsas sütunlarından biri kimi təqdim edir. Bu yanaşma mövzunun aktuallığını daha da artırır və oxucunu dərindən düşünməyə vadar edir.
“İqtisad elminin innovasiya tələblərinə uyğun transformasiyası” adlı əsər (2012 və 2020-ci illərdə müxtəlif nəşrlərlə) isə elmin özünün inkişafına yönəlmiş bir baxışdır. Burada müəllif iqtisadi nəzəriyyələrin müasir dövrün çağırışlarına necə uyğunlaşmalı olduğunu araşdırır. İnnovasiya, rəqəmsallaşma və qlobal dəyişikliklər fonunda iqtisad elminin yenilənməsi zərurəti elmi əsaslarla izah olunur.
Ümumi və ixtisaslaşmış sosial iş təhsili, 2016 cı ildə qələmə alınan bu əsəri isə sosial sahədə kadr hazırlığının əhəmiyyətini ön plana çəkir. Müəllif burada sosial iş təhsilinin strukturunu, məzmununu və inkişaf istiqamətlərini sistemli şəkildə təqdim edir. Bu əsər yalnız təhsil sahəsinə deyil, bütövlükdə cəmiyyətin sosial rifahına xidmət edən bir elmi töhfədir.
Qarabağ regionunun sosial-iqtisadi inkişafının strateji problemləri və həlli yolları, 2021 ci ildə aparılan bu tədqiqat əsəri azad olunmuş ərazilərin bərpası, iqtisadi potensialının reallaşdırılması və sosial həyatın yenidən qurulması kimi mühüm məsələləri əhatə edir. Müəllif burada yalnız problemləri göstərmir, həm də onların həlli üçün real və əsaslandırılmış təkliflər irəli sürür.
Bu əsərlərin hər biri ayrı-ayrılıqda mühüm elmi əhəmiyyət daşısa da, birlikdə onlar bütöv bir elmi konsepsiyanı formalaşdırır. Bu konsepsiya sosial-iqtisadi inkişafın kompleks şəkildə öyrənilməsinə, insan amilinin ön plana çəkilməsinə və davamlı inkişaf prinsiplərinin tətbiqinə əsaslanır.
İqtisad elminin innovasiya tələblərinə uyğun transformasiyası, Mingəçevir Dövlət Universiteti, 2020, Bu Əsərin Mingəçevir Dövlət Universitetində nəşr olunması isə onun akademik mühitdəki dəyərini və aktuallığını bir daha təsdiqləyir.
Müasir dünya artıq sənaye əsrinin sərt çərçivələrini geridə qoyaraq innovasiya və rəqəmsallaşma dövrünə qədəm qoymuşdur. Bu yeni mərhələdə iqtisadiyyat yalnız resursların bölüşdürülməsi ilə deyil, həm də biliklərin yaradılması, texnologiyaların tətbiqi və yaradıcı düşüncənin inkişafı ilə müəyyən olunur. Müəllif bu əsərində məhz bu keçidin mahiyyətini açaraq iqtisad elminin klassik yanaşmalarının niyə və necə yenilənməli olduğunu əsaslandırır.
Əsərdə diqqət çəkən əsas məqamlardan biri iqtisadi nəzəriyyələrin statik deyil, dinamik xarakter daşıması ideyasıdır. Müəllif göstərir ki, qlobal bazarların sürətli dəyişimi, rəqəmsal texnologiyaların yayılması və innovasiya ekosistemlərinin formalaşması iqtisadi düşüncənin də yenidən qurulmasını zəruri edir. Bu, sadəcə metodoloji dəyişiklik deyil – bu, düşüncə tərzinin transformasiyasıdır.
Bu əsərlərin hər biri yalnız elmi bir mətn deyil, sosial-iqtisadi düşüncənin bədii və analitik harmoniyasıdır.
Onun həyat yolu yalnız elmi uğurlarla ölçülmür, eyni zamanda ictimai məsuliyyət və vətənpərvərlik nümunəsi kimi də dəyərlidir.
Fəridə xanımın fəaliyyəti elm və ictimaiyyətin, tədris və vətənpərvərliyin sintezini əks etdirir. O, bilik və təcrübəsini yalnız universitet auditoriyasında deyil, cəmiyyət üçün faydalı olmaq məqsədilə də sərf etmişdir.
1995-ci ildən Fəridə Qurbanova Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) fəal üzvü olmuşdur.Onun Yeni Azərbaycan Partiyası sıralarına qoşulması yalnız siyasi seçim deyil, həm də vətəndaş məsuliyyətinin, dövlətçilik düşüncəsinin və ictimai fəallığın təzahürü idi.
1990-cı illər Azərbaycanın tarixində mürəkkəb, lakin eyni zamanda taleyüklü bir dövr idi. Dövlət quruculuğu, siyasi sabitliyin bərpası və milli inkişaf strategiyasının formalaşması kimi mühüm məsələlər gündəmdə idi. Belə bir dövrdə Yeni Azərbaycan Partiyasının fəaliyyəti ölkənin gələcək istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynayırdı. Məhz bu kontekstdə Fəridə Qurbanovanın partiya sıralarına qoşulması onun yalnız alim kimi deyil, həm də aktiv vətəndaş kimi mövqeyini ortaya qoyurdu.
Onun ictimai-siyasi fəaliyyəti elmi yaradıcılığı ilə paralel şəkildə inkişaf edirdi. Bu paralellik təsadüfi deyildi. Çünki onun elmi tədqiqatlarında da cəmiyyətin sosial-iqtisadi problemləri, insan rifahı və inkişaf strategiyaları əsas yer tuturdu. Beləliklə, elm və siyasət onun fəaliyyətində bir-birini tamamlayan iki mühüm istiqamətə çevrilmişdi. O, elmdə əldə etdiyi bilik və təhlil bacarığını ictimai mühitdə tətbiq edir, cəmiyyətin inkişafına real töhfələr verməyə çalışırdı..
Onun ictimai fəaliyyətinin mahiyyəti elm və vətənpərvərlik prinsiplərinə söykənir. Hər bir təşəbbüsü yalnız şəxsi inkişaf üçün deyil, cəmiyyətin rifahı və Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafı üçün yönəlmişdir. Bu xüsusiyyət onu həmkarları və tələbələri arasında hörmət və nüfuz sahibi etmişdir.
Fəridə Qurbanovanın ictimai fəaliyyətinə verilən qiymətlər, onun həm elmi, həm də vətənpərvərlik xidmətlərinin təsdiqidir:
2013-cü ildə YAP Səbail rayon təşkilatının fəxri fərmanı ilə təltif olunmuşdur. Bu mükafat onun partiya və cəmiyyət qarşısındakı xidmətlərinə verilən yüksək qiyməti simvollaşdırır.
2023-cü ildə isə “Qafqaz-Media” İctimai Birliyi tərəfindən “HEYDƏR ZİRVƏSİ-100” diplomu və medalı ilə təltif olunmuşdur. Bu mükafat onun yalnız elmi, həm də ictimai fəaliyyətdə göstərdiyi səyləri beynəlxalq səviyyədə tanınmasını əks etdirir.
Fəridə Qurbanovanin elmi yaradıcılığının ana xəttini Ulu Öndərin turizm strategiyasının təhlili təşkil edir.XXI əsrdə turizm və rekreasiya sahəsindəki problemləri və perspektivləri Heydər Əliyev siyasətinin prizmasından təhlil edərək oxuculara təqdim edir. Onun təqdimatında turizm təkcə iqtisadi resurs deyil, həm də milli identitetin, sosial rifahın və elmi yanaşmanın bir göstəricisidir.
Fəridə Qurbanova vurğulayır ki, XXI əsrdə turizm yalnız biznes, gəlir və investisiya deyil, həm də xalqın təhsil, mədəniyyət və sosial inkişaf sahəsində əhəmiyyətli təsir vasitəsidir.Azərbaycan, təbiətinin ecazkar gözəlliyi, zəngin mədəni irsi və qədim tarixlə dolu torpaqları ilə həmişə dünyanın diqqət mərkəzində olmuşdur. Lakin bu potensialın strateji şəkildə inkişaf etdirilməsi və xalqın rifahına çevrilməsi yalnız Heydər Əliyev dövründə mümkün olmuşdur. Azərbaycanın turizm sahəsi, müasir dövrdə Heydər Əliyev ideyalarının canlı təzahürü kimi, milli irsin qorunması, sosial rifahın yüksəldilməsi, beynəlxalq əlaqələrin inkişafı və müasir texnologiyaların tətbiqi ilə strateji sahəyə çevrilmişdir.
Heydər Əliyev turizmi sadəcə iqtisadi sahə kimi görməmiş, onu mədəni diplomatiya və milli birliyimizin simvolu kimi təqdim etmişdir. O, Azərbaycanın tarixi-mədəni abidələrinin qorunmasını, təbii sərvətlərinin səmərəli istifadəsini və turistlər üçün əlçatanlığının artırılmasını prioritet məsələlər sırasında tutmuşdur. Bu yanaşma nəticəsində Şəki, Qəbələ, Şamaxı kimi qədim şəhərlər, Qobustan və Xınalıq kimi tarixi məkanlar dünyanın diqqətini çəkmişdir.
Azərbaycan turizminin inkişafı, eyni zamanda sosial rifahın yüksəlməsi ilə sıx bağlıdır. Heydər Əliyev tərəfindən müəyyən edilən strategiya turist axınını artırmaqla bölgələrdə yeni iş yerlərinin yaradılmasına və yerli əhalinin gəlir səviyyəsinin yüksəlməsinə şərait yaratmışdır. Bu, sadəcə iqtisadi inkişaf deyil, həm də insanların mədəni həyatının zənginləşməsi və milli kimlik duyğusunun güclənməsi deməkdir.
Beynəlxalq əlaqələrin inkişafı isə Azərbaycanın turizm strategiyasının ən vacib sütunlarından biridir. Heydər Əliyev, ölkəmizin mədəni və təbii sərvətlərini dünya ictimaiyyətinə tanıtmaq üçün beynəlxalq sərgilər, forumlar və turizm layihələrində fəal iştirak etməyi vacib hesab etmişdir. Bu siyasət nəticəsində Azərbaycan, yalnız turizm istiqaməti kimi deyil, həm də mədəni diplomatiya mərkəzi kimi tanınmışdır.
Müasir texnologiyaların tətbiqi isə turizmin XXI əsrdə strateji sahəyə çevrilməsində həlledici rol oynayır. Virtual turlar, onlayn bilet sistemləri, interaktiv xəritələr və rəqəmsal marketinq vasitələri turizmi daha əlçatan və cəlbedici etmişdir. Bu texnoloji inqilab, Heydər Əliyev ideyalarının müasir dövr tələblərinə uyğun şəkildə həyata keçirilməsini təmin etmişdir.
Beləliklə, Azərbaycan turizmi Heydər Əliyev ideyalarının canlı davamı olaraq milli irsin qorunması, sosial rifahın yüksəldilməsi, beynəlxalq əlaqələrin inkişafı və müasir texnologiyaların tətbiqi ilə ölkəmiz üçün strateji bir sahəyə çevrilmişdir. Bu yol, yalnız iqtisadi və mədəni inkişaf deyil, həm də Azərbaycanın dünya arenasında etibarlı və güclü imicini qoruyan bir nümunədir.
Azərbaycanın turizm sahəsindəki bu uğurlu inkişaf yolu göstərir ki, doğru strateji yanaşma və milli irsə hörmət, həm yerli əhalinin rifahını yüksəldir, həm də ölkəni qlobal məkanda önəmli bir oyunçuya çevirir.
Heydər Əliyev, turizmi ölkənin dövlətçilik, mədəni irs və beynəlxalq imic üçün strateji sahə kimi qiymətləndirmişdir. Onun vizyonuna görə, hər bir turizm layihəsi həm tarixi dəyərləri qoruyur, həm də yerli əhalinin rifahını yüksəldir. Fəridə Qurbanova bu yanaşmanı XXI əsrin çağırışları ilə birləşdirir və belə nəticəyə gəlir ki, müasir turizm siyasəti:Milli irsin qorunması və təqdimatı Qədim şəhərlər, memarlıq abidələri, milli mətbəx və adət-ənənələr turizm proqramlarının mərkəzindədir.
İqtisadi və sosial rifahın artırılması Turizm sektoru yeni iş yerləri yaradır, bölgələrdə iqtisadi inkişafı sürətləndirir və gənclərin məşğulluğuna töhfə verir.
Beynəlxalq nüfuzun artırılması Dünyaya açıq Azərbaycan imici, qloballaşan turizm bazarında ölkəmizi strateji mövqeyə gətirir.
Fəridə Qurbanova elmi təhlildə göstərir ki, XXI əsrdə turizm sahəsi yeni imkanlarla yanaşı, mürəkkəb problemlərlə də üz-üzədir:
İnfrastrukturun yenilənməsi müasir mehmanxana, yollar, ictimai nəqliyyat və əyləncə obyektlərinin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması zəruridir.
Rəqəmsal transformasiya ,onlayn rezervasiya sistemləri, virtual turizm və mobil tətbiqlər turist təcrübəsini kökündən dəyişir.
Ekoturizm və mədəni turizm təbiət və mədəni irsin qorunması, turizm proqramlarının ekologiya və mədəniyyətlə sintezini tələb edir.
Marketinq və brendləşmə Azərbaycanın turizm potensialını beynəlxalq səviyyədə tanıtmaq üçün davamlı və strateji kommunikasiya vacibdir.
Fəridə Qurbanova bu problemlərin həllini Heydər Əliyev siyasətinin prinsipləri ilə uzlaşdırır: dövlət-özəl sektor əməkdaşlığı, müasir texnologiyaların tətbiqi və sosial-iqtisadi prioritetlərin nəzərə alınması.
Fəridə Qurbanovanın təqdimatında turizmin inkişaf perspektivləri həm regionlar üzrə diversifikasiya, həm də xidmət sahələrinin zənginləşdirilməsi ilə bağlıdır:
Bölgələr üzrə turizm potensialı Quba, Qəbələ, Şəki, Lənkəran və Qarabağ turizmin inkişafında xüsusi rol oynayır, yerli iqtisadiyyat və sosial rifahın gücləndirilməsinə töhfə verir.
Rekreativ imkanların artırılması dağ turizmi, ekoturizm, sağlamlıq və SPA xidmətləri əhalinin istirahət və sağlamlıq tələblərinə cavab verir.
Beynəlxalq tədbirlər və konfranslar Azərbaycanı regionda turizm və rekreasiya mərkəzinə çevirmək, ölkənin beynəlxalq imicini möhkəmləndirmək üçün əhəmiyyətlidir.
Fəridə Qurbanova vurğulayır ki, bu perspektivlər yalnız dövlət dəstəyi və strateji planlaşdırma ilə reallaşa bilər.
Fəridə Qurbanova təqdim edir ki, turizmin uğuru yalnız iqtisadi göstəricilərdən asılı deyil. Onun inkişafı üçün elm, dövlət siyasəti və sosial məsuliyyətin vəhdəti tələb olunur. XXI əsrdə Azərbaycan turizmi Heydər Əliyev ideyalarının davamı olaraq:milli irsin qorunması,sosial rifahın yüksəldilməsi,beynəlxalq əlaqələrin inkişafı və müasir texnologiyaların tətbiqi ilə strateji sahəyə çevrilmişdir.
Bu uğurlar göstərir ki, Fəridə xanım yalnız elm sahəsində deyil, ictimai-siyasi fəaliyyətində də nadir bir liderdir. Onun həyatı elm, tədris və ictimai məsuliyyətin harmoniyasını bir nümunə kimi təqdim edir.Həqiqi lider yalnız öz sahəsində nailiyyət qazanan deyil, həm də cəmiyyətə töhfə verən, gənc nəsillərə ilham verən şəxsdir.
Alimin ictimai və elmi xidmətləri bir-birini tamamlayır: elmdə qazandığı uğurlar, ictimaiyyət qarşısında məsuliyyətini daha da dərinləşdirir ictimai fəaliyyəti isə onun elmi işini praktik və sosial əhəmiyyətli edir.
Fəridə Qurbanova Azərbaycan elminin, tədrisinin və ictimai həyatının parlaq simvolu olaraq qalır. Onun yolu göstərir ki, bilik yalnız paylaşdıqda böyüyür, məsuliyyət isə yalnız həyata keçirdikdə dəyər qazanır.Cəmiyyətə töhfə vermə, xalqın rifahını düşünmə və dövlətçilik dəyərlərinə xidmət yolunda mühüm bir addım olmuşdur.
Onun ictimai fəaliyyəti elmi uğurları ilə paralel inkişaf etmiş, hər bir təşəbbüsü yalnız şəxsi karyera üçün deyil, Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafını, vətəndaşların rifahını və gənc nəsillərin maariflənməsini təmin etmək məqsədi daşıyırdı. Bu cür harmonik yanaşma, Fəridə xanımı həmkarları və tələbələri arasında hörmət və nüfuz sahibi etmiş, onu elm və ictimai məsuliyyətin nadir bir sintezi kimi təqdim etmişdir.
Fəridə Qurbanovanın fəaliyyəti göstərir ki, həqiqi lider yalnız bilik sahibi deyil, bilkini həyata keçirmək, paylaşmaq və cəmiyyət üçün dəyər yaratmaq qabiliyyətinə malik olmalıdır.
Elmi nailiyyətlər cəmiyyət üçün faydalı olduqda, ictimai məsuliyyət də mənalı olur, və bu mənalı yol gələcək nəsillər üçün ilham və örnək olaraq qalır.
Fəridə xanımin elmi irsi həm akademik auditoriya, həm də praktik iqtisadi fəaliyyət üçün dəyərli bir mənbəyə çevrilir.
Fəridə Qurbanovanın həyat yolu bir daha sübut edir ki, böyük uğurlar ani sıçrayışların deyil, ardıcıl zəhmətin nəticəsidir. O, hər bir vəzifədə özünü təsdiq edərək, pillə-pillə yüksəlmiş və bu yüksəlişi ilə nümunəyə çevrilmişdir.
Onun həyat fəlsəfəsi sadə, lakin dərin məna daşıyır:Elm yalnız öyrənilən deyil, yaşanan və paylaşılan bir dəyərdir.Fəridə xanımın həyat yolu isə elmi fəaliyyət qədər düşündürücü və ilhamvericidir. Bu yol bizə bir daha xatırladır ki, böyük uğurlar qəfil sıçrayışların deyil, illərin zəhməti, səbr və inamla yoğrulmuş ardıcıl əməyin nəticəsidir. Fəridə Qurbanova hər bir mərhələdə özünü təsdiq edərək, məsuliyyət daşıdığı hər bir vəzifəyə dəyər qataraq pillə-pillə yüksəlmiş və bu yüksəlişi ilə yalnız alim kimi deyil, həm də şəxsiyyət kimi nümunəyə çevrilmişdir.
Fəridə Qurbanovanın həyat fəlsəfəsi sadə görünsə də, dərin mənalarla zəngindir: elm yalnız öyrənilən deyil, yaşanan və paylaşılan bir dəyərdir. Bu fikir onun bütün fəaliyyətində aydın şəkildə hiss olunur. Alim biliyi yalnız özündə saxlayan deyil, onu bölüşərək çoxaldan, gənc nəslə ötürən və cəmiyyətin inkişafına yönəldən bir ziyalı obrazını təcəssüm etdirir.
Bu gün onun elmi və pedaqoji fəaliyyəti bir məktəb, bir istiqamət, bir örnək kimi dəyərləndirilir. Fəridə xanımın yetişdirdiyi tələbələr, yazdığı əsərlər və irəli sürdüyü ideyalar gələcəyin formalaşmasında mühüm rol oynamağa davam edir. Bu isə alim üçün ən böyük uğur düşüncəsinin zamanla yaşaması və inkişaf etməsidir.
Sonda isə bu zəngin və mənalı yolun davamında ona yeni elmi zirvələr, uğurlu layihələr və parlaq nailiyyətlər arzulamaq qalır. Qoy onun qələmindən doğan hər yeni fikir elm aləminə yeni bir işıq, cəmiyyətə isə yeni bir ümid bəxş etsin.
YENİNEWSTV24.AZ
Aygün Məmmədova Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü , YENİNEWSTV24.AZ saytının təsisçisi
