Sima Cəfərovanın Vətənə, xalqa və maarifə həsr olunan ömür yolu

Hər bir cəmiyyətin mənəvi xəritəsi onun yetirdiyi ziyalıların yüksək savadı,fədakarlığı və arxasında qoyduğu silinməz izlərlə cızılır. İnsan ömrü təqvim vərəqlərinin sadəcə riyazi ardıcıllığı, illərin kəmiyyət göstəricisi deyil. Həqiqi ömür – o illərin daxilinə sığdırılan əməlin, başqalarının taleyinə toxunan mənəvi hərarətin və Vətən torpağına çəkilən zəhmətin keyfiyyəti ilə ölçülür. Zaman axıb gedir, nəsillər dəyişir, lakin öz varlığı ilə ətrafına işıq saçan, getdiyi hər rayonda, addımladığı hər cığırda adı ehtiramla çəkilən ziyalılar zamansızlığın zirvəsinə ucalırlar.
Sima İslam qızı Cəfərovanın həyat və fəaliyyəti – məhz belə bir işıqlı ömrün, fədakar ziyalı aləminin canlı salnaməsidir.1952/1953-cü dərs ili Sima üçün sadəcə məktəb yaşının çatması deyil, ömür kitabının ilk səhifəsinin açılması idi. Düz Rəsullu kənd orta məktəbinin qapısından içəri girən balaca qızın gözlərindəki işıq elə ilk günlərdən müəllimlərinin diqqətindən yayınmadı. Kitab vərəqlərinin qoxusu, mürəkkəb qabının yanındakı ilk qələm tutuşu onun üçün sehirli bir dünyanın qapısı idi. O illərin kənd məktəblərində resurslar məhdud, şərait çətin olsa da, müəllimlərin fədakarlığı və şagirdlərin oxumaq həvəsi hər cür maddi çətinliyi üstələyirdi.
Sima məktəb illərində yalnız dərsləri ilə deyil, dəqiqliyi, yoldaşlarına qarşı diqqəti və təşkilatçılıq qabiliyyəti ilə seçilirdi. Oxuduğu hər kitab, öyrəndiyi hər yeni bilgi onun dünyagörüşünü genişləndirir, dağların arxasındakı böyük aləmə pəncərə açırdı.
Təhsilinin növbəti mərhələsi – Çay Rəsullu istehsalat təlimi verən 11 illik məktəbi illəri isə onun həyatında xüsusi bir mərhələ oldu. 1960-cı illərin əvvəllərində tətbiq edilən bu təhsil modeli şagirdlərə nəzəri biliklərlə yanaşı, praktiki əmək vərdişləri, peşə sirləri və həyati təcrübə də qazandırırdı. 1962/1963-cü dərs ilində bu məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirən Sima Cəfərova artıq yetkin bir dünyagörüşünə, möhkəm həyat prinsiplərinə malik gənc bir qız idi.
Kənd məktəbinin tozlu cığırlarında atılan hər addım, əslində gələcəyin böyük pedaqoji fəaliyyətinə hazırlıq idi. Şam işığında oxunan kitablar , kitabxanada keçirilən uzun zamanlar gələcəkdə minlərlə çırağı yandıracaq mənəvi alovun qığılcımları idi.1963-cü ilin payızı…
Dağ kəndinin təmiz havasını, təmkinli sükutunu özü ilə gətirən Sima Cəfərova üçün Bakı sadəcə böyük bir şəhər deyil, həm də arzularının sınaq meydanı idi. O illərin Bakısı — dəniz xəzrisinin neft qoxusuna qovuşduğu, tramvay zənglərinin küçələri bürüdüyü, mədəniyyətin və elmin çağlayan vaxtı idi. Lakin gənc kənd qızının baxışları şəhərin büsatında deyil, bir zamanlar xəyalını qurduğu o müqəddəs binanın – Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun möhtəşəm binasının əzəmətindən qalmışdı.
Pedaqoji İnstitut o dövrdə respublikanın mənəvi və elmi təfəkkürünü formalaşdıran baş məbəd hesab olunurdu. 1963/1964-cü dərs ilində bu ali təhsil ocağının tələbəsi adını qazanmaq böyük bir zəfər, eyni zamanda çiyinlərə götürülən ağır bir mənəvi məsuliyyət idi. Auditoriyaya addım atdığı ilk gündən Sima xanım təkcə bir mühazirə dinləyicisi olmadı, hər bir alimin, hər bir pedaqoqun sözünü mənəvi bir dərs kimi qəlbinə həkk etdi.İnstitut illəri Simanın daxili dünyasını sürətlə zənginləşdirirdi. Mühazirə zallarında səslənən klassik pedaqogika nəzəriyyələri, dil və nitq mədəniyyəti dərsləri, Azərbaycan və dünya ədəbiyyatının incəlikləri onun dünyagörüşünə yeni rəng qatırdı. O, pedaqogikanı quru qaydalar toplusu kimi deyil, insan ruhunu cilalayan bir sənət kimi qavrayırdı.
Tələbəlik illərində Sima Cəfərova öz dəqiqliyi, Axundov kitabxanasında da keçirdiyi uzun zamanlarla , idarəçilik qabiliyyəti ilə,yoldaşları arasında nümunəvi davranışı ilə seçilirdi. O dövrün məşhur alim və pedaqoqlarının mühazirələri, gənc Sima xanımın gələcək fəaliyyətində uğurlar əldə etməsi üçün zəmin hazırlayırdı. Sima xanım yaxşı anlayırdı müəllim olmaq üçün sadəcə fənni bilmək kifayət etmir, müəllim həm də psixoloq, təşkilatçı və ən əsası — vicdanlı bir yol göstərən olmalıdır.
Pedaqoji İnstitutun dəhlizlərində keçən hər gün, oxunan hər kitab gələcəkdə sinif otaqlarında alovlandırılacaq bilik məşəlinin alovunu toplayırdı. Müəllimlik diplomu sadəcə bir sənəd deyil, xalqın gələcəyinə verilən vicdan andı idi.
1967-ci il… Dörd illik gərgin, şərəfli və unudulmaz tələbəlik illəri arxada qaldı. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu müvəffəqiyyətlə bitirən Sima Cəfərova artıq ali təhsilli, gənc və iddialı bir pedaqoq idi.
Paytaxtın mənəvi mühitində büllurlaşan bu gənc ziyalı üçün indi ən böyük arzu qazandığı bilik işığını rayonlara, kəndlərə götürmək, minlərlə körpə qəlbinə elmin, təhsilin toxumlarını səpmək idi.
Tələbəlik illəri başa çatmışdı, lakin həyatın daha böyük sınaqları praktiki pedaqoji fəaliyyət və ictimai meydan onu gözləyirdi. Qabaqda isə gənc müəllimi qarşılayan Göyçayın yaşıl bağları və ilk müəllimlik heyəcanı var idi…1967/1968-ci dərs ilinin payızı… Ali təhsil diplomunu böyük qürurla qoynuna sıxan gənc pedaqoq Sima Cəfərova üçün həyatın yeni və məsuliyyətli bir səhifəsi açılırdı. İnstitut auditoriyalarında öyrənilən nəzəriyyələrin, pedaqoji qanunauyğunluqları artıq real həyatda canlı insan talelərində tətbiq olunmaq zamanı gəlmişdi. Təyinatı Göyçay rayonunun İnçə kəndinə idi. Göyçayın narlı bağları, qədim Şirvan torpağının səmimi, zəhmətkeş insanları gənc müəllimi qucaq açaraq qarşıladı.
İnçə kənd orta məktəbinin qapısından ilk dəfə fənn müəllimi və təşkilatçı müavin kimi içəri girərkən Sima xanımın daxilindəki heyəcan, onun gələcək böyük uğurlarının ilk müjdəçisi idi. Şagirdlərin maraq dolu gözləri ilə qarşılaşdığı o ilk dərsdə o, təkcə fənni tədris etmədi,həm də onların mənəvi dünyasına yol tapdı. Gənc yaşında üzərinə götürdüyü təşkilatçı müavin vəzifəsi isə onun daxilində yatan idarəçilik xüsusiyyəti ,insanlarla dil tapmaq və kollektivi vahid məqsəd ətrafında səfərbər etmək bacarığını sürətlə üzə çıxardı.1969-cu il Sima Cəfərovanın şəxsi həyatında unudulmaz bir tarixə çevrildi, Sima xanım ailə həyatı qurdu. Müəllimlik peşəsinin ağır və şərəfli məsuliyyəti ilə ocaq istisini, ev qadını və ana qayğısını uzlaşdırmaq hər qadının bacaracağı iş deyildi. Lakin Sima xanım iradəsi, dəqiqliyi və zəhmətkeşliyi ilə həm ailəsini milli-mənəvi dəyərlər üzərində bərqərar etdi, həm də pedaqoji fəaliyyətində yeni zirvələri fəth etməyə davam etdi. Zamanla bir qız və iki oğul anası olacaq bu işıqlı qadın, ailə dəyərlərini hər zaman uca tutdu.
Onun samimiyyəti, kənd camaatının qayğılarına laqeyd qalmaması yerli əhalinin də gözündən qaçmırdı. Məhz bu dərin hörmətin və etimadın nəticəsi idi ki, 1971-ci ildə Sima Cəfərova İnçə kənd sovetinin deputatı seçildi. Bu, onun ictimai-siyasi arenadakı ilk böyük addımı idi. O, deputat kimi sadə insanların problemlərini dinləyir, kəndin sosial-məddəni həyatının yaxşılaşdırılması üçün yorulmadan çalışırdı.
Pedaqoq yalnız divarlar arasında dərs deyən şəxs deyil. Müəllim kəndin işığı, elin sırdaşı, cəmiyyətin vicdanıdır. Əgər bir kənd sənə deputat kimi etimad edirsə, deməli, sən onların təkcə müəllimi deyil, mənəvi dayağı olmalısan.
İnçə kəndində qazanılan zəngin təcrübə və el-oba sevgisi Sima Cəfərovanın pedaqoji fəaliyyətində yeni bir üfüq açdı. 1974/1975-ci dərs ilindən etibarən o, Göyçay şəhər 6 №-li orta məktəbinə müəllim və tədris işləri üzrə direktor müavini (dərs hissə müdiri) vəzifəsinə təyin olundu.
Şəhər məktəbinin mühiti, pedaqoji kollektivin genişliyi və tədrisin yüksək tələbləri Sima xanımdan daha böyük idarəçilik dəqiqliyi tələb edirdi. Direktor müavini kimi o, tədrisin keyfiyyətinin qaldırılması, gənc müəllimlərə metodiki dəstəyin verilməsi və şagird intizamının möhkəmləndirilməsi istiqamətində novator addımlar atdı. Onun təşkil etdiyi açıq dərslər, pedaqoji qiraətlər və məktəbdənkar kütləvi tədbirlər Göyçay rayonunun təhsil həyatında nümunə kimi göstərilirdi.
Göyçayda keçən 15 illik (1967–1982) fəaliyyət dönəmi Sima Cəfərovanı sadəcə təcrübəli bir müəllim kimi deyil, böyük təşkilatçı, nüfuzlu ictimai xadim və prinsipiallığı ilə seçilən məktəb rəhbəri kimi püxtələşdirdi. Artıq onu Qarabağ torpağında — Füzuli rayonunda daha böyük sınaqlar və məsuliyyətli vəzifələr gözləyirdi…
1982-ci il… Sima Cəfərovanın ömür kitabına zənginliyi və məsuliyyət miqyası ilə seçilən yeni bir coğrafi və mənəvi fəsil həkk olunurdu: Qarabağ torpağı, Füzuli rayonu. Göyçayda püxtələşmiş, dərin idarəçilik və pedaqoji təcrübə toplamış ziyalı qadın üçün bu təyinət təkcə yeni bir iş yeri deyil, böyük bir sınaq və etimad meydanı idi.Əmək fəaliyyətinə Füzuli 116 №-li “Texniki Peşə məktəbində” müəllim kimi başlayan Sima xanım, ilk günlərdən gənclərin peşə hazırlığına və mənəvi tərbiyəsinə xüsusi ustalıqla yanaşdı. Onun , yüksək nitq mədəniyyəti və analitik düşünmə qabiliyyəti,idarəçilik bacarığı rayon rəhbərliyinin də diqqətindən yayınmadı. 1985-ci ilin fevral ayında Sima Cəfərova Füzuli Rayon Partiya Komitəsinə təlimatçı vəzifəsinə dəvət edildi. Bu, onun dövlət idarəçiliyi strukturlarında ilk addımı idi.Lakin onun qəlbi hər zaman məktəbdən, bilik ocağından vururdu. Həmin ilin dekabrında o, Füzuli rayonunun ən qabaqcıl və tarixi təhsil ocaqlarından birinə – Xurşidbanu Natəvan adına orta məktəbə direktor təyin olundu. Qarabağ xanlığının işıqlı şairəsi Natəvanın adını daşıyan bu ocağa rəhbərlik etmək Sima xanım üçün ikiqat məsuliyyət idi. Direktor kimi Sima xanım məktəbin tədris bazasını möhkəmləndirdi, şagirdlərin Respublika miqyaslı olimpiadalarda, mədəni tədbirlərdə fəal iştirakını təmin etdi. O, Natəvan ocağının tarixi ruhuna layiq bir mənəvi-pedaqoji mühit formalaşdırdı.Sima Cəfərovanın təşkilatçılıq qabiliyyəti, kütlə ilə işləmək bacarığı və rayonun ictimai hayatındakı fəallığı 1987-ci ildə daha böyük bir etimadla dəyərləndirildi. O, Füzuli Rayon Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin katibi vəzifəsinə seçildi və eyni zamanda Füzuli rayon sovetinin deputatı oldu. Rayonun mülki, sosial və idarəetmə məsələlərinin həllində birbaşa iştirak edən Sima xanım, dövlətçilik prinsiplərinə sadiqliyi və sadə vətəndaşların problemlərinə həssaslığı ilə böyük hörmət qazandı.
Onun Füzulidəki ictimai fəaliyyəti bununla da məhdudlaşmırdı. Sima Cəfərova rayonun sosial-mənəvi həyatında iki mühüm dayağın rəhbəri idi:
Füzuli rayon Qadınlar Şurasının sədri: Qadınların ictimai-siyasi həyata inteqrasiyası, onların hüquqlarının müdafiəsi və gənc ailələrin möhkəmlənməsi istiqamətində yorulmaz fəaliyyət göstərirdi.
Lenin Uşaq Fondunun Füzuli rayon rəhbəri: Kimsəsiz, ehtiyaclı və xüsusi istedadı olan uşaqların hamiliyini öz üzərinə götürür, onların təhsildən və diqqətdən kənarda qalmaması üçün şəxsi fədakarlıq nümayiş etdirirdi.
Liderlik sadəcə kabinetdə oturub göstəriş vermək deyil, liderlik elin, obanın, xüsusən ana və uşaqların qayğısına öz ailənin qayğısı kimi yanaşmaqdır. Qadın zərifliyi ilə idarəçilik qətiyyəti birləşəndə orada ədalət və bərəkət bərqərar olur.
1980-ci illərin sonları bütün respublikada olduğu kimi, Qarabağ bölgəsində də ictimai-siyasi gərginliyin, mürəkkəb tarixi proseslərin başlandığı dövr idi. Belə bir məsuliyyətli məqamda Sima Cəfərova həm bir dövlət xadimi, həm də nüfuzlu ziyalı kimi xalqın yanında durdu, insanlarda ruh yüksəkliyini saxlamağa, ictimai sabitliyi qorumağa çalışdı.
Füzuli rayonunda keçən bu illər (1982–1990) Sima xanımın ömür salnaməsinə qadın liderliyinin, yüksək idarəçilik təcrübəsinin və bütöv ziyalı xarakterinin təntənəsi kimi yazıldı. …1990-cı illər… Azərbaycanın ziddiyyətli, ağrılı və eyni zamanda tarixi dönüşlərlə zəngin olan mürəkkəb sınaq dövrü. Qarabağda alovlanan münaqişə, siyasi təlatümlər və minlərlə insanın köçkünlük taleyi hər bir ziyalının iradəsini sınağa çəkirdi. Belə bir tarixi kəsişmədə Sima Cəfərovanın ömür yoluna yeni bir səhifə — sözün və mətbuatın gücünə söykənən publisist fəaliyyəti yazıldı.
Noyabr 1990-cı ildə o, Xızı rayonunun “Dağlar yurdu” qəzeti redaksiyasında Kənd təsərrüfatı şöbəsinin müdiri kimi fəaliyyətə başladı. Müəllimlikdən mətbuat kürsüsünə keçid Sima xanım üçün kənar bir sahə deyil, daxilindəki publisist ruhun bəyanı idi. O, rayonun sosial-iqtisadi həyatını, zəhmət adamlarının qayğılarını analitik qələmi ilə işıqlandırır, torpağa bağlı insanların səsini oxuculara çatdırırdı.
Onun Xızıda qazandığı dərin mənəvi hörmətin nəticəsi kimi, 1991-ci ildə Xızı Rayon Sovetinin deputatı seçildi. Beləliklə, o, İnçə və Füzulidən sonra üçüncü bir rayonda da xalq etimadını deputat mandatı ilə təsdiqləmiş oldu.1994-cü ildən etibaren Sima Cəfərovanın həyatı Sumqayıt şəhəri ilə bağlandı. Füzulinin işğalı ilə qəlbinə köçkünlük dağı çəkilmiş soydaşlarımızın Sumqayıtdakı məskunlaşma illərində gənc nəslin təhsildən, mənəvi dəyərlərdən uzaq düşməməsi ən vacib məsələ idi. Sima xanım öz təcrübəsini davam etdirərək Sumqayıt şəhər 19 və 30 №-li məktəblərində müəllim kimi fəaliyyətə başladı.
O, sinfə girərkən təkcə dərsliklərdəki mövzuları izah etmirdi, yurdsuz-yuvasız qalmış, doğma ocaq həsrəti ilə böyüyən şagirdlərin sınmış qəlblərinə mənəvi məlhəm olurdu.
1997-ci ildə Sima Cəfərova Füzuli rayonunun Sumqayıt şəhərində yerləşən 7 №-li orta məktəbinə direktor təyin olundu. Bu təyinat sadəcə bir inzibati vəzifə deyil, bütöv bir icmanın mənəvi yükünü çiyninə götürmək idi.
Məktəb binasının şəraitinin mürəkkəbliyinə, dövrün sosial çətinliklərinə baxmayaraq, Sima xanım qısa müddətdə 7 №-li məktəbi fəal təlim-tərbiyə ocağına çevirdi. O, məktəbdə Füzuli torpağının adət-ənənələrini, Qarabağ ruhunu canlı saxlamaq üçün vuruşurdu.
Vətənpərvərlik tərbiyəsi: Şagirdlərə doğma torpaq sevgisi aşılanır, Qarabağın tarixi, mədəniyyəti daim təbliğ olunurdu.
Təlim intizamı: Məcburilik şəraitində yaşayan uşaqların ali məktəblərə qəbul faizi Sima xanımın tələbkarlığı və müəllim kollektivini səfərbər etməsi sayəsində ildən-ilə artırdı.
Mənəvi dayaq: O, məktəb direktoru olmaqla yanaşı, valideyinsiz və ya şəhid ailəsindən olan uşaqların dayağı, anası idi.
Köçkün məktəbinin direktoru olmaq sadəcə jurnala imza atmaq deyil. Bu, yurdu tapdanmış uşağın gözündəki ümidsizliyi silmək, ona Biz mütləq qayıdacağıq və sən savadınla o torpağı yenidən quracaqsan’ inamını aşılamaqdır.
Sumqayıtdakı bu fədakar fəaliyyət (1994–2012) Sima Cəfərovanın ziyalı duruşunun ən şərəfli səhifələrindən biri oldu. O, 15 ildən artıq rəhbərlik etdiyi bu ocaqda yüzlərlə gəncə həyata atilmağa vəsiqə verdi. İndi isə onu daha uca bir pillə — Universitetdə kitabxana Rəhbəri vəzifəsinə təyinat gözləyirdi.Pedaqogika Sima Cəfərovanın ömür binasının sütunudursa, zehni yaradıcılıq və publisistika o binanın işıq saçan pəncərələridir. Ziyalı şəxsiyyətin tamlığı yalnız auditoriyada söylənilən nitqlə bitmir,o, düşündüklərini, cəmiyyətin mənəvi ağrılarını və pedaqoji təcrübəsini kağıza köçürmək, sözü gələcək nəsillərə əmanət etmək məsuliyyətini daşıyır. Sima xanımın yaradıcılıq dünyası məhz bu böyük mənəvi ehtiyacdan – sözün kəsəri ilə cəmiyyətə xidmət etmək arzusundan doğmuşdur.
O, qələmə sarılanda sadəcə təəssürat yazmadı, elmi-pedaqoji məqalələrdən dərin məzmunlu esselərə, incə ruhlu hekayələrdən bədii əsərlərə yazılmış ön sözlərə qədər zəngin bir söz palitrası yaratdı. Sima Cəfərovanın publisistikasında dərin analitik təfəkkürlə yanaşı, ana qayğısı, milli-mənəvi dəyərlərə sədaqət və vətənpərvərlik ruhu qabarıq şəkildə özünü göstərir.Sima Cəfərovanın yazıları illər boyu Respublikanın ən nüfuzlu qəzetlərində işıq üzü görmüş, geniş oxucu auditoriyasının rəğbətini qazanmışdır. Onun məqalələrinin coğrafiyası həm də onun fəaliyyət yollarını əks etdirirdi:
Respublika Mətbuatı: “Azərbaycan müəllimi” və “Sovet kəndi” qəzetlərində dərc olunan elmi-metodiki və pedaqoji yazılarında təhsilin keyfiyyətinin qaldırılması, yeni təlim metodlarının tətbiqi və gənc müəllimlərin peşəkar inkişafı məsələləri ön plana çəkilirdi.
Göyçayda çalışarkən “Yeni həyat”, Füzuli dövründə “Araz” və “Örnək”, Sumqayıt illərində isə “Sosialist Sumqayıtı” və “Məslək” qəzetlərində çıxış edərək bölgələrin sosial-mədəni həyatına, mənəvi-əxlaqi problemlərinə işıq salmışdır.
Sima Cəfərova eyni zamanda Azərbaycan müəllimlərinin VII və VIII qurultaylarının nümayəndəsi kimi respublikanın pedaqoji tribunasından səsini ucaltmış, təhsil islahatlarına dair qiymətli təkliflər və mülahizələr irəli sürmüşdür.Yazılan hər sətir bir toxumdur. Əgər qələm sahibinin niyyəti saflıqdırsa, o toxum oxucunun qəlbində mütləq işıqlı bir ağaca çevriləcəkdir. Publisistika – müəllim sözünün mətbuat tribunalından daha geniş kütləyə ucaldılmasıdır.
Zaman dəyişir, mətbuat texnologiyaları yenilənir, lakin Sima Cəfərovanın sözə və cəmiyyətə olan məsuliyyəti dəyişmir. Çap mətbuatında qazanılan zəngin publisist təcrübə bu gün müasir rəqəmsal platformalara köçmüşdür.
Hazırda Sima xanımın müxtəlif ictimai-siyasi, mənəvi-maarifləndirici və əxlaqi mövzularda qələmə aldığı kəsərli yazıları, müdrik müşahidələri keçən il işıq üzü görən “Üzü Yoxuşa Ömür” kitabında oxucuların ixtiyarına verildi.Bu yazılarda o, yalnız keçmişin təcrübəsini bölüşmür, həm də müasir cəmiyyətin nəbzini tutur, gənc nəslə milli-mənəvi dəyərlərə yiyələnmək yönündə dəyərli tövsiyələr verir.
Onun yaradıcılığı — müəllim təmkinliyi ilə yazar kəsərinin, elmiliklə bədii ruhun mükəmməl sintezidir. Bu sintez Sima Cəfərovanı yalnız bir pedaqoq deyil, sözu dinlənilən, yazısı gözlənilən həqiqi bir el ziyalısına çevirmişdir.2012-ci il Sima Cəfərovanın zəngin pedaqoji salnaməsində növbəti bir zirvənin başlanğıcı oldu. İllər boyu kənd məktəblərindən şəhər liseylərinə, rayon təhsil şöbələrindən köçkün ocaqlarınadək keçilən şərəfli ömür yolu bu dəfə ali təhsil məkanına — Bakı Avrasiya Universitetinə adladı.
Məktəb direktoru və ictimai xadim kimi qazanılmış onilliklərin təcrübəsi ali məktəb auditoriyasında yeni bir forma aldı. Sima xanım tələbələrin qarşısına sadəcə bir mühazirəçi kimi çıxmadı; o, həyatın sınaqlarından keçmiş, pedaqogikanın bütün sirlərinə bələd olan canlı bir nəzəriyyə və təcrübə məktəbi kimi dayandı.
Mötəbər kürsülərdə onun dediyi kəlamlar, öyüd nəsihətlər ,gənc şagirdlərə aşıladığı ana dilimizin saflığını qorumaq, dilimizin qayda qanunlarına əməl etmək, dilimizin zəngin çalarlarını gələcək nəsillərə doğru düzgün çatdırılması istiqamətində mütəxəssis yetişdirməyin, formalaşdırmağın incəliklərini aşıladı. Gənc nəsil Sima xanımın simasında müəllimliyə müqəddəs bir missiya kimi baxmağın canlı nümunəsini gördü.Hər bir böyük ziyalının arxasında onun mənəvi dayağı olan, ruhunu dincəldən bir ocaq durur. Sima Cəfərova üçün bu ocaq 1969-cu ildə qurduğu ailə bünövrəsi idi. Bir qadının çiyinlərində məktəb rəhbərliyi, deputatlıq, mətbuat işi kimi ağır ictimai yük varkən, eyni zamanda ailə ocağını istiliklə, nizam-intizamla yaşatması həqiqi fədəkarlıq tələb edirdi.
O, bir qız və iki oğul anası kimi övladlarını milli-mənəvi dəyərlərə sədaqət ruhunda büyüdüb boya-başa çatdırdı. Sima xanım üçün analıq — təkcə övlada qayğı göstərmək deyil, həm də öz şəxsi nümunəsi ilə onlara dürüstlük, halallıq və vatanpərvərlik dərsi keçmək idi.
Ziyalı qadının ən böyük əsəri — onun yetirdiyi ləyaqətli övladlar və çatdığı mənəvi ocaqdır. Əgər evindəki işıq cəmiyyətə saçdığın işıqla eyni hərarətdədirsə, deməli, sen ömür sınağından alnıaçıq çıxmısan.
Bu gün Sima Cəfərova həm Bakı Avrasiya Universitetinin akademik mühitində dəyərli bir pedaqoq, həm də yaşadığı bütün bölgələrdə — Göyçayda, Füzulidə, Xızıda, Sumqayıtda və Bakıda sözü dinlənilən, ehtiramla qarşılanan el anasıdır.
Onun keçdiyi yol — qadın zərifliyi ilə idarəçilik iradəsinin, müəllim samimiyyəti ilə ictimai xadim prinsipiallığının mükəmməl harmoniyasıdır. 2012-ci ildən bu günə qədər davam edən bu mərhələ onun ömür salnaməsinin mənəvi ucalıq və müdriklik zirvəsidir.O, heç vaxt kabinet ziyalısı olmadı. Xalqın dərdinə şərik olmaq, kimsəsiz uşaqların əlindən tutmaq, məcburi köçkünlik illərində yurdsuz qalan balalara ana qayğısı göstərmək onun həyat fəlsəfəsinin ana xətti idi. Füzulidə Lenin uşaq fondunun rəhbəri və Qadınlar Şurasının sədri kimi göstərdiyi fədakarlıqlar bu gün də o illərin şahidləri tərəfindən dərin minnətdarlıqla xatırlanır.
Həqiqi nüfuz vəzifə kreslosu ilə gəlmir. Nüfuz — insan qəlbinə tikilən görünməz məbəddir. Əgər bir insan Göyçayda da, Füzulidə də, Xızıda da, Sumqayıtda və Bakıda da eyni ehtiramla qarşılanırsa, deməli, o, cəmiyyətin mənəvi vicdanına çevrilə bilib.
Müəllimlərin VII və VIII qurultaylarının nümayəndəsi kimi təhsilimizin inkişafına verdiyi töhfələr onun pedaqoji təfəkkürünün nə qədər geniş olduğunu göstərir.Ana dilimizin saflığı və təmizliyi,ana dilimizin qaydalarına əməl edilməsi üçün fədakarlıq edən Filoloji Araşdırmalar və Dil Monitorinq mərkəzinin məsul katibi kimi yaxşı bilirdi Dil bir xalqın yalnız danışıq vasitəsi deyil. Dil onun tarixi yaddaşı, mənəvi pasportu, milli kimliyinin ən etibarlı daşıyıcısı və nəsilləri bir-birinə bağlayan görünməz mənəvi körpüdür. Bir xalqın keçmişini öyrənmək üçün onun salnamələrinə, ədəbiyyatına, folkloruna, daş kitabələrinə müraciət edildiyi kimi, həmin xalqın ruhunu anlamaq üçün də ilk növbədə onun dilinə nəzər salmaq lazımdır. Çünki dil xalqın düşündüyü, sevindiyi, kədərləndiyi, dua etdiyi, arzularını ifadə etdiyi və özünü dünyaya tanıtdığı mənəvi məkandır.Dil həm də qorunmalıdır, öyrənilməlidir, düzgün işlədilməlidir. Ədəbi dilin normalarına hörmət edilməli, sözlərin düzgün tələffüzü və yazılışı, cümlələrin qrammatik quruluşu, sözlərin yerində və məqamında işlədilməsi diqqətdə saxlanmalıdır. Əks halda, gündəlik ünsiyyətdə yol verilən laqeydlik tədricən ümumi dil mühitinə təsir göstərə bilər.
Məhz bu məqamda ana dilinin keşiyində dayanan ziyalıların, dilçi alimlərin, müəllimlərin, jurnalistlərin və sözə məsuliyyətlə yanaşan insanların üzərinə böyük vəzifə düşür.Dil monitorinqi ilk baxışda texniki və inzibati fəaliyyət kimi görünə bilər. Lakin onun arxasında daha böyük bir mədəni missiya dayanır. Dil mühitində baş verən dəyişiklikləri izləmək, ədəbi dil normalarının qorunmasına diqqət yetirmək, yanlış və qüsurlu ifadələrin qarşısının alınmasına çalışmaq, ictimaiyyətin dil məsələlərinə həssaslığını artırmaq bütün bunlar əslində milli mədəniyyətin qorunmasına xidmət edir.
Dil canlı orqanizm kimidir. O, zamanla dəyişir, yeni sözlər qəbul edir, bəzi sözləri arxa plana keçirir, yeni anlayışları ifadə etmək üçün imkanlarını genişləndirir. Bu dəyişmə dilin təbiətidir. Lakin inkişafla korlanmanı, yenilənmə ilə yad təsirlərin düşünülmədən təqlid edilməsini bir-birindən ayırmaq lazımdır.Dil qapalı sistem deyil. Dünyanın bütün inkişaf etmiş dilləri başqa dillərlə qarşılıqlı əlaqədə olmuş və müxtəlif dövrlərdə başqa dillərdən sözlər qəbul etmişdir. Məsələ başqa dildən sözün dilə daxil olmasında deyil,əsas məsələ onun ehtiyacdan doğub-doğmamasında, dilin daxili imkanlarının nəzərə alınıb-alınmamasında və ədəbi dil normalarına uyğun işlədilib-işlədilməsindədir.
Bu baxımdan dilə münasibət ifrat qadağalarla deyil, elmi yanaşma, dilçilik bilikləri və sağlam dil şüuru ilə tənzimlənməlidir.Sima Cəfərovanın dil məsələlərinə münasibətində də maarifçilik xəttinin önə çıxması təsadüfi deyil. Onun uzun illər müəllimlik fəaliyyəti sözün, ifadənin və düzgün nitqin insanın formalaşmasındakı rolunu yaxından görməsinə imkan verib.Sima Cəfərovanın Filoloji Araşdırmalar və Dil Monitorinq Mərkəzində məsul katib kimi fəaliyyəti bu baxımdan sözün keşiyində dayanmaq missiyası kimi qiymətləndirilə bilər.
Məsul katib vəzifəsi yalnız təşkilati işlərin həyata keçirilməsi ilə məhdudlaşmır. Belə fəaliyyət diqqət, məsuliyyət, dəqiqlik, ünsiyyət və ardıcıllıq tələb edir. Filoloji istiqamətli bir qurumda bu xüsusiyyətlərə dilə və sözə həssas münasibət də əlavə olunur.Belə bir işdə fəaliyyət göstərən insan, əslində, dilin gündəlik həyatdakı taleyinə münasibət bildirir.
Bu gün Sima Cəfərova ailə ocağında bir qız, iki oğul anası kimi milli dəyərlərə söykənən nəslin başındadır. O, gənclərə yol göstərən müəllim, həm də cəmiyyətdə sözü keçən müdrik bir ziyallıdır. Sima Cəfərovanın ömür yolu göstərir ki, Vətənə, xalqa və maarifə həsr olunan ömür heç vaxt hədər getmir. O, getdiyi hər yerdə iz qoyan, toxunduğu hər qəlbi işıqlandıran və yaşadığı hər bir rayonda nüfuz sahibi olan müasir Azərbaycan ziyalısının ən parlaq, ən ləyaqətli simasıdır.Onun ömür salnaməsi gələcək nəsillər üçün bir fədakarlıq, halallıq və müəllimlik dərsidir!
İşıqlı və məsuliyyətli maarifçilik yolunda verdiyiniz bu yüksək qiymət, xoş arzular və mənəvi dəstək üçün dərin təşəkkürümüzü bildiririk!
Azərbaycan elminin inkişafı, milli-mənəvi dəyərlərimizin təbliği, təhsilimizin keyfiyyətinin artırılması və cəmiyyətimizin ictimai-siyasi həyatında ziyalı sözünün kəsərini qoruyub saxlamaq hər zaman ən ali məqsədimizdir.
Arzu edirik ki, dövlətimizə və xalqımıza xidmət yolunda atılan hər bir addım daha böyük uğurlarla nəticələnsin, elm və təhsil fədailərimiz həmişə müdriklik, mənəvi ucalıq və yeni-yeni zirvələr fəth etsin!