Dünən gecə Azərbaycan musiqi dünyasının göylərindən parlaq bir ulduz axdı… Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin canlı əfsanəsi, Xalq artisti, professor Tofiq Bakıxanov 2026-cı il avqustun 23-də, ömrünün 96-cı ilində əbədiyyətin işıqlı dünyasına qovuşdu. Bir əsrə yaxın ömür yolunu yalnız səsə, ahəngə və milli ruhun təntənəsinə həsr etmiş böyük bir sənətkarın fiziki gedişi mədəniyyətimiz üçün əvəzolunmaz və dərin bir kədərdir.
Alicənab Nəslin Şərəfli Davamçısı və Təhsil İlləri
Tofiq Bakıxanov təkcə görkəmli bəstəkar və virtuoz violinoçu deyil, köklü Bakıxanovlar nəslinin alicənablıq ruhunu, zərif ziyalılığını və fədakar sənət sevgisini özündə cəmləşdirən bütöv bir salnamə idi. O, 1930-cu il dekabrın 8-də Bakıda ustad tarzən, pedaqoq, Xalq artisti Əhməd Bakıxanovun ailəsində dünyaya göz açıb.
İncəsənət mühitində böyüyən Tofiq Bakıxanov Ü.Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının nəzdindəki onillik musiqi məktəbində (indiki Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbi) skripka ixtisası üzrə ilk peşəkar təhsilini alıb. Daha sonra Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında iki ixtisas üzrə ali təhsilə yiyələnib: 1953-cü ildə Aleksandr Amitonun sinfindən skripkaçı, 1957-ci ildə isə dahi Qara Qarayevin sinfindən bəstəkar kimi məzun olub.
”Tofiq Bakıxanovun simfoniyalarında, baletlərində və incə ruhlu kamera əsərlərində döyünən qəlb, əslində Azərbaycan torpağının, bu xalqın tarixi yaddaşının və mənəvi köklərinin səsidir.”
Zəngin Yaradıcılıq İrsi və İfaçılıq Məktəbi
Tələbəlik illərindən etibarən zəngin ifaçılıq fəaliyyətinə başlayan ustad sənətkar Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestrində və Azərbaycan Radiosunun simfonik orkestrində solist kimi çıxış edərək dinləyicilərin rəğbətini qazanıb. Onun yaradıcılığındakı zəriflik, milli ladlarımızla Qərb klassikasının harmoniyası milli musiqimizə yeni nəfəs gətirib.
Ustadın Zəngin Yaradıcılıq Palitrası:
Səhnə və Simfonik Əsərlər: 3 balet (“Xəzər balladası”, “Şərq poeması”, “Xeyir və Şər”), 8 simfoniya.
Simfonik Muğamlar: 5 simfonik muğam (“Nəva”, “Şahnaz”, “Rahab”, “Hümayun”, “Dügah”).
Kamera və Konsert Musiqisi: Skripka, viola, violonçel, fleyta və fortepiano üçün 20-dən artıq sonata, trio, kvartet, kvintetlər və müxtəlif alətlər üçün 26 orkestr konserti.
Musiqili Komediyalar: Bəstəkar Nəriman Məmmədovla birgə: “Altı qızın biri pəri”, “Məmmədəli kurorta gedir”, “Qız görüşə tələsir”.
Vokal İrsi: 100-ə qədər unudulmaz mahnı və romans.
Yaradıcılıq fəaliyyətini beynəlxalq miqyasda da uğurla təmsil edən Tofiq Bakıxanov Fransa və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətində festival və tədbirlərdə iştirak etmiş, Türkiyə, İran, Bolqarıstan, Gürcüstan və Rusiyada müəllif konsertləri ilə Azərbaycan mədəniyyətini layiqincə tərənnüm etmişdir.
Pedaqoji Fəaliyyət və Dövlət Qayğısı
Görkəmli bəstəkar bəstəkarlıq və ifaçılıqla yanaşı, yarım əsrdən çox bir müddətdə Bakı Musiqi Akademiyasında pedaqoq və professor kimi çalışaraq gənc musiqiçi nəsillərin yetişdirilməsinə müstəsna töhfələr verib.
Tofiq Bakıxanovun Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətləri dövlətimiz tərəfindən hər zaman yüksək qiymətləndirilib. O, “Əməkdar incəsənət xadimi” (1973), “Xalq artisti” (1990) fəxri adlarına, “Şöhrət” (2000), “Şərəf” (2021) və 1-ci dərəcəli “Əmək” (2025) ordenlərinə layiq görülmüş, 2002-ci ildən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü olmuşdur.
Əbədi Yaşayacaq İrs
Bu gün simlərin səsi sussa da, musiqi dünyamız öz mənəvi atasını itirsə də, bu sükut bir son deyil. Tofiq müəllim özündən sonra elə zəngin bir irs, fədakar müəllimlik məktəbi və silinməz iz qoyub getdi ki, zaman onun xatirəsi qarşısında acizdir. Onun ömrü sənətə xidmətin ən ali nümunəsi, yaratdığı əsərlər isə milli musiqi tariximizin ən uca zirvələrindən biri kimi daim yolumuza işıq saçacaq.
Dərin Hüznlə Başsağlığı Verilir
Mədəniyyətimizə üz vermiş bu ağır itki ilə əlaqədar Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının sədri Firəngiz Əlizadə başda olmaqla, İdarə Heyəti və bütün üzvləri mərhumun ailəsinə, doğmalarına, tələbələrinə və bütün xalqımıza dərin hüznlə başsağlığı verir.
Böyük ustadın məkanı cənnət, ruhu şad olsun!
YENİNEWSTV24.AZ
Aysel Kərim Musiqişünas, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının Mətbuat katibi
12 views