Səslərin də bir taleyi olur. Bəziləri yalnız bir zamanın içində doğulub itib gedir, bəziləri isə əsrləri aşaraq insan yaddaşında yaşayır. Elə sənətkarlar vardır ki, onların yaratdığı musiqi təkcə qulaqlarda deyil, qəlblərdə əbədi yuva qurur. Müasir Azərbaycan musiqisinin dünya səhnələrində ucalan ən qüdrətli səslərindən biri olan Firəngiz Əlizadə məhz belə sənətkarlardandır.
Onun adı çəkiləndə insanın gözləri önündə musiqi ilə yoğrulmuş böyük bir mənəvi aləm canlanır. Bu aləmdə qədim muğamlarımızın hikməti, Xəzərin sonsuz dalğalarının pıçıltısı, Şərqin fəlsəfi düşüncəsi və müasir dünyanın ritmləri bir-biri ilə qovuşur. Firəngiz Əlizadənin əsərləri sadəcə musiqi deyil — duyğuların dili, ruhun harayı, zamanın yaddaşıdır.
Azərbaycan musiqi sənətini dünyanın ən nüfuzlu konsert salonlarına daşıyan, milli musiqimizin ecazkar nəfəsini beynəlxalq mədəniyyət məkanında böyük ustalıqla yaşadan bu görkəmli bəstəkar illərdir ki, sənəti ilə milyonların qəlbinə yol tapır. Onun yaratdığı hər əsər sanki Azərbaycanın ruhundan doğan poetik bir nəğmədir.
Bu gün Azərbaycan musiqisinin qüruru, Şərqin poetik ruhunu Qərbin müasir musiqi düşüncəsi ilə birləşdirən böyük bəstəkar Firəngiz Əlizadənin doğum günüdür. Bu gün yalnız bir sənətkarın dünyaya gəldiyi tarix deyil, həm də Azərbaycan musiqisinin dünya səhnələrində yeni nəfəs qazandığı bir gün kimi dəyərləndirilir.
1947-ci il mayın 28-də Bakı şəhərində dünyaya gələn Firəngiz Əlizadə uşaqlıq illərindən etibarən musiqi ilə nəfəs almışdır. O, adi bir bəstəkar yolu seçmədi. Onun sənət yolu böyük zəhmətin, yüksək intellektin və sonsuz yaradıcılıq axtarışlarının yolu oldu. Azərbaycan bəstəkarlıq məktəbinin dahisi Qara Qarayevin yetirməsi olmaq Firəngiz xanımın yaradıcılığında mühüm rol oynadı. Lakin o, müəlliminin sənət ənənələrini davam etdirməklə kifayətlənmədi — özünəməxsus, bənzərsiz bir musiqi dili yaratdı.
Firəngiz Əlizadənin əsərlərində zaman və məkan sərhədləri itir. Onun musiqisində qədim Şərq nəfəsi ilə müasir dünyanın ritmləri bir-birinə qovuşur. Sanki muğamın əsrlərdən gələn fəlsəfəsi avanqard musiqinin sərbəst düşüncəsi ilə əl-ələ verir. Elə buna görə də onun əsərləri dünyanın ən məşhur konsert salonlarında, opera teatrlarında və beynəlxalq festivallarında böyük maraqla qarşılanır.
Onun “Muğam Sayağı”, “Habilsayağı”, “Dərviş”, “Abşeron”, “Mərsiyə”, “Oyan!”, “Nasimi-Passion”, “İntizar”, “Boş beşik” kimi əsərləri təkcə musiqi nümunəsi deyil, milli ruhun bədii salnaməsidir. Bu əsərlərdə Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşı, mənəvi ağrıları, sevinci, fəlsəfi düşüncəsi və mədəni zənginliyi yaşayır.
Firəngiz xanımın yaradıcılığında Nəsimi mövzusu xüsusi yer tutur. Çünki onun sənəti də Nəsimi poeziyası kimi sərhədsiz və azaddır. “Nasimi-Passion” əsəri təkcə bir musiqi kompozisiyası deyil, insan ruhunun azadlığına və mənəvi kamilliyə ucalan böyük bir sənət manifestidir. Bu əsər dünya musiqi ictimaiyyətində böyük rezonans doğuraraq Azərbaycan fəlsəfi düşüncəsini beynəlxalq mədəniyyət məkanına daşıdı.
Firəngiz Əlizadənin sənətində ən diqqətçəkən məqamlardan biri milli musiqimizin ruhunu qoruyaraq onu müasir dünyanın musiqi dili ilə təqdim etməsidir. O, Azərbaycan musiqisini sadəcə tanıtmadı — onu dünya musiqi xəzinəsinin ayrılmaz hissəsinə çevirdi. Məhz buna görə onun əsərləri dünyanın müxtəlif ölkələrində peşəkar musiqiçilər tərəfindən ifa edilir, nüfuzlu orkestr və kollektivlərin repertuarına daxil edilir.
Firəngiz Əlizadə yalnız bəstəkar deyil. O, həm də böyük pianoçu, musiqişünas və mədəniyyət xadimidir. Onun fəaliyyəti nəticəsində Azərbaycan musiqisi beynəlxalq musiqi platformalarında daha geniş şəkildə tanınmışdır. O, uzun illərdir ki, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqına rəhbərlik edərək milli musiqimizin inkişafına böyük töhfələr verir, gənc bəstəkarların yetişməsinə dəstək göstərir.
Onun təşkilatçılığı ilə keçirilən “Muğam Aləmi” və “İpək Yolu” beynəlxalq festivalları Azərbaycanın musiqi mədəniyyətini dünya ilə birləşdirən mühüm sənət körpüsünə çevrilmişdir. Bu festivallar vasitəsilə Azərbaycan muğamı və milli musiqisi müxtəlif xalqların mədəniyyətləri ilə dialoq qurur, dünya musiqisinin ayrılmaz hissəsi kimi təqdim olunur.
Firəngiz Əlizadənin yaradıcılığı dövlət və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. O, Azərbaycanın Xalq artisti fəxri adına, UNESCO-nun “Sülh artisti” adına, “Şərəf” və “Şöhrət” ordenlərinə, bir sıra beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüşdür. Lakin bütün bu mükafatlardan daha böyük dəyər onun qazandığı xalq sevgisidir.
Çünki Firəngiz Əlizadə təkcə notlar yazmır. O, musiqi vasitəsilə insan qəlbinin ən dərin duyğularını danışdırır. Onun əsərlərini dinləyərkən insan yalnız musiqi eşitmir — tariximizi, mədəniyyətimizi, xalqımızın ruhunu hiss edir.
Bu gün doğum gününü qeyd edən böyük sənətkar Firəngiz Əlizadəyə ən səmimi arzularımızı çatdırırıq. Ona möhkəm can sağlığı, uzun ömür, yeni yaradıcılıq ilhamları arzulayırıq. Qoy onun yaratdığı musiqilər bundan sonra da dünyanın müxtəlif guşələrində Azərbaycan adını ucaltsın, insan qəlblərinə işıq və gözəllik bəxş etsin.
Doğum gününüz mübarək olsun, böyük sənətkar! Azərbaycan musiqisinin dünyaya açılan qapısı olan sənətiniz daim yaşasın və yeni nəsillərə ilham versin!
YENİNEWSTV24.AZ
Aygün Məmmədova Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü